การศึกษาคุณลักษณะที่ส่งผลในการเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้: กรณีศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน

การศึกษาวิจัย เรื่อง คุณลักษณะที่ส่งผลในการเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ กรณีศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน มีวัตถุประสงค์การศึกษาดังนี้ 1) เพื่อศึกษาระดับการเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน 2) เพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน การวิจัยครั้งนี้ใช้รูปแบบการวิจัยแบบผสมผสาน กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษา คือ บุคลากรในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน 292 คน โดยใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเชิงปริมาณ ซึ่งวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าความเบี่ยงเบนมาตรฐาน และใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกเป็นเครื่องมือในการวิจัยเชิงคุณภาพ เพื่อนำมาประกอบการวิเคราะห์ข้อมูลผลการวิจัยเชิงปริมาณผลการวิจัย พบว่า 1) สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน มีระดับความเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้อยู่ในระดับมาก 2) ปัจจัยที่ส่งผลในการเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน มี 2 ส่วน ประกอบด้วย ส่วนที่ 1 คือ คุณลักษณะของบุคลากรในการสร้างองค์กรแห่งการเรียนรู้ พบว่า ปัจจัยที่ส่งผลในการเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ของบุคลากร 5 ด้าน ได้แก่ ด้านการเรียนรู้ร่วมกันเป็นทีม ด้านการคิดอย่างเป็นระบบ ด้านการเป็นบุคคลรอบรู้ ด้านการมีแบบแผนทางความคิด และด้านการมีวิสัยทัศน์ร่วมกัน อยู่ในระดับมากตามลำดับ เห็นได้ว่าปัจจัยที่สำคัญที่สุด คือ ด้านการเรียนรู้ร่วมกันเป็นทีม ส่วนที่ 2 คือ คุณลักษณะขององค์กรในการเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ พบว่า ปัจจัยที่ส่งผลในการเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ขององค์กร 5 ด้าน ได้แก่ ด้านการเอื้ออำนาจให้บุคลากร ด้านการประยุกต์ใช้เทคโนโลยี ด้านการปฏิรูปองค์กร ด้านการจัดการความรู้ และด้านพลวัตแห่งการเรียนรู้ อยู่ในระดับมากตามลำดับ เห็นได้ว่าปัจจัยที่สำคัญที่สุด คือ ด้านการเอื้ออำนาจให้บุคลากร3) ระดับประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ภาพรวมอยู่ในระดับมาก พบว่า ข้อที่สำคัญ 3 อันดับแรก คือ 1) องค์กรมีการกระจายอำนาจจากส่วนกลางไปสู่ระดับพื้นที่และมอบอำนาจตามหน้าที่ความรับผิดชอบ 2) การบริหารจัดการด้านงบประมาณขององค์กรมีความโปร่งใส ตรวจสอบได้ 3) องค์กรมีการติดตามความก้าวหน้าระหว่างการดำเนินงานอย่างต่อเนื่องและมีการรายงานผลการดำเนินงานอย่างเป็นระบบผลการวิจัยยังพบว่า ผู้บริหารมีการส่งเสริมการเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ สรุปพอสังเขป ดังนี้ 1) การส่งเสริมให้บุคลากรเป็นคนใฝ่เรียนรู้ และเข้าใจงานที่ทำแบบองค์รวมผ่านการจัดประชุม สัมมนา แลกเปลี่ยนเรียนรู้งาน หน้าที่ ภารกิจของงานที่รับผิดชอบ 2) การเปิดโอกาสให้บุคลากรเรียนรู้การทำงานด้วยตนเอง รู้จักการทำงานอย่างเป็นระบบ โดยมอบนโยบายให้แต่ละกลุ่มงานไปบริหารจัดการและติดตามผลการดำเนินงาน 3) การส่งเสริมการนำเทคโนโลยีมาใช้ในการปฏิบัติงานให้เกิดประโยชน์ อาทิ ระบบสำนักงานอิเล็กทรอนิกส์ ระบบคอนเฟอเรนซ์ ระบบข้อมูลสารสนเทศของสำนักต่าง ๆ 4) การจัดการความรู้ของหน่วยงานโดยการจัดทำคู่มือ คลังความรู้บนเว็บไซต์