Archeologisch Bureauonderzoek Kloosterweg 21 te Hartwerd, gemeente Súdwest Fryslân (FR)

<p>Laagland Archeologie heeft in januari 2024 een Archeologisch Bureauonderzoek uitgevoerd aan de Kloosterweg 21 te Hartwerd. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom bouw van een nieuwe stal en de aanleg van een sloot en bomenrij. </p><p>
Het onderzoek is uitgevoerd conform de protocollen SIKB KNA 4002 en 4003.Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd. </p><p>
Het plangebied ligt in het Fries-Gronings kleigebied. Uit geraadpleegde paleogeografische kaarten blijkt dat tussen 5500 en 3850 voor Chr. het plangebied en de wijde omgeving bedekt raakte met veen. Tussen 3850 en 2750 voor Chr. verandert het plangebied in een getijdenzone. Tussen 2750 en 500 voor Chr. vormt zich een kwelderlandschap. Rond 1200 wordt het gebied ingedijkt. </p><p>
Op de geomorfologische kaart ligt het plangebied op een vlakte van getij-afzettingen. Tegen de noordzijde van het plangebied bevindt zich een getij-oeverwal. Op het AHN is te zien dat het plangebied zich op iets hoger liggende gronden bevindt (rond 0 NAP). Bodemkundig ligt het gebied in een zone met knippoldervaaggronden; zware klei, profielverloop 3. </p><p>
In de omgeving van het plangebied zijn archeologische resten uit de IJzertijd - Middeleeuwen bekend. Dit betreft met name de dorpsterp van Hartwerd die zich op circa 210 m ten oosten van het plangebied bevindt.
In historische tijden (vanaf circa 1832) werd het terrein omschreven als weideland. Het plangebied bleef onbebouwd tot 2003. Toen werd de huidige bebouwing in het plangebied gebouwd. </p><p>
Op basis van de geraadpleegde bronnen worden in het plangebied geen archeologische resten verwacht. Daarom adviseren wij om geen vervolgonderzoek uit te laten voeren en het plangebied vrij te geven voor het aspect archeologie. </p><p>
Dit advies is niet overgenomen door de bevoegde overheid, de gemeente Súdwest Fryslân (hierin vertegenwoordigd door haar deskundige, mevr. Y. Boonstra). De gemeente stelt dat in het plangebied verdronken terpen en nederzettingen kunnen voorkomen (middelhoge verwachting op de FAMKE IJzertijd – Middeleeuwen) en geeft aan dat er een karterend (verkennend) booronderzoek moet komen voor het gehele plangebied (minimaal 14 boringen). Na overleg gaat de gemeente ermee akkoord dat het booronderzoek wordt beperkt tot de daadwerkelijk te verstoren delen (nieuwe schuur, sloot/bomenrij), waartoe zeven boringen volstaan. </p><p>
Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed). </p>