Archeologische begeleiding van de berging van Lancaster LM508 SR-P in Werkendam

<p>In opdracht van de gemeente Werkendam heeft VUhbs de bergingswerkzaamheden van het wrak van de Lancaster LM508 SR-P archeologisch begeleid. De begeleiding vond plaats van maandag 6 tot en met woensdag 22 oktober 2014. De wraklocatie bevond zich op een perceel ten westen van de Grotewaardweg ten ZZO van het centrum van Werkendam. De gemeente Werkendam heeft het besluit tot de archeologische begeleiding genomen aangezien resten uit WOII - zoals een vliegtuigwrak - als archeologisch erfgoed beschouwd worden. Tevens is de locatie op de archeologische beleidskaart aangeduid als historische kern (hoge verwachting) en ligt het op een stroomgordel waar een middelhoge archeologische vewachting aan gekoppeld is. Het doel van het onderzoek is niet alleen het documenteren van de resten die gerelateerd kunnen worden met de Tweede Wereldoorlog maar ook het documenteren van eventuele resten van het erf daterend uit de Nieuwe Tijd en van eventuele Neolithische vindplaatsen. Voorafgaand aan de berging is in eerste instantie een historisch vooronderzoek uitgevoerd, gecombineerd met een veldonderzoek.1 Het historisch onderzoek behelsde het verzamelen van informatie uit archieven, beeldmateriaal, vluchtgegevens en getuigenverklaringen. Het veldonderzoek bestond uit een oppervlaktedetectie door de Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EODD) en de Stafofficier Vliegtuigberging (SOVB). Het doel van dit vooronderzoek was het verschaffen van informatie omtrent conventionele explosieven (type, hoeveelheid en verschijningsvorm), aanwezigheid van stoffelijke resten van de bemanning en milieutechnische en eventuele archeologische aspecten. Het advies luidde dat bij een bestemmingswijziging van het betreffende perceel een berging uitgevoerd diende te worden. In het voorjaar van 2014 zijn vervolgens een horizontaal en verticaal afbakeningsonderzoek, een geotechnisch en een milieukundigbodemonderzoek uitgevoerd door T&A Survey. De eigenlijk berging startte in het najaar van 2014. Het viegtuigwrak betreft een Lancaster Mk III van de Britse Royal Air Force en maakte deel uit van een luchtvloot die in de nacht van 21 op 22 juni 1944 een aanval uitvoerde op een fabriek voor synthetische olie in Wesseling. Het toestel behoorde tot het 101 Squadron, opgestegen vanaf de basis Ludford Magna. De opbouw van dit rapport is als volgt: hoofdstuk 2 behandelt de inkadering van het onderzoek, de resultaten van het vooronderzoek en de methodiek van de archeologische begeleiding. Hoofdstuk 3 is gewijd aan het landschap van de micro-regio en van het onderzoeksgebied. In hoofdstuk 4 worden de resultaten besproken. Een conclusie en een beantwoording van de vraagstellingen uit het Programma van Eisen (PvE) wordt gegeven in hoofdstuk 5.</p>