Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek ten behoeve van aanleg Natuurgebied Marumerlage

<p>Gedurende de periode augustus -oktober 2012 en november 2013 is in opdracht van Waterschap Noorderzijlvest (Unit Strategie & Ontwikkeling) door Ingenieursbureau Oranjewoud BV een archeologisch bureauonderzoek met een inventariserend veldonderzoek, verkennende fase, uitgevoerd voor het project Natuurgebied Marumerlage (Oude Diep) nabij Marum.De aanleiding is het voornemen om het beekgebied van het Oude Diep ten noorden van Marum in de Marumerlage ten behoeve van de verbetering van de waterkwaliteit te herstellen. In het kader hiervan dienen een aantal gebiedsonderzoeken te worden uitgevoerd, waaronder archeologisch onderzoek.</p><p>Uit het archeologisch bureauonderzoek is gebleken dat de omgeving van het plangebied, gelegen in het zuidelijke gedeelte van het Westerkwartier, bestaat uit een licht glooiend dekzandgebied op grondmorene welvingen. Het plangebied zelf maakt onderdeel uit van een ontgonnen veenvlakte met of zonder klei/zand en petgaten.</p><p>Bodemkundig gezien liggen in de lager gelegen delen van het plangebied moerige eerdgronden en koopveengronden, in de hoger gelegen delen veldpodzolgronden en beekeerdgronden. Binnen het plangebied worden resten verwacht uit het laat-paleolithicum tot en met de nieuwe tijd, samenhangend met de hoger gelegen grondmorene welvingen en dekzandkoppen, alsmede met het beekdal van het Oude Diep. Binnen het beekdal van het Oude Diep zijn (buiten het plangebied) onder meer een vuurstenen bijl van de Trechterbekercultuur aangetroffen en een Romeinse munt. Het is niet zeker dat deze vondsten ook direct geassocieerd kunnen worden met het beekdal. Tot slot zijn er binnen het gebied ook diverse zones aanwezig waarbinnen sprake is van een hoge archeologisch verwachting. Er is namelijk een dobbe aanwezig alsook enkele zones waar het beekdal relatief smal is waardoor mogelijk sprake is geweest van een oversteekplaats. Daarnaast kunnen ook puntvondsten worden aangetroffen die specifiek te relateren zijn aan het beekdal.</p><p>Vanuit het booronderzoek is geconcludeerd dat in het plangebied veen op het zandpakket aanwezig is. De dikte van het veenpakket varieert tussen 0,2 en 1,2 m. Hieronder is zwak tot matig lemig fijn zand aanwezig. In een enkele boring is het zand wat grover van aard, en voldoet darmee aan de kwalificatie moerige eerdgrond.</p><p>Hoewel het plangebied met een lage boordichtheid is afgeboord is vast komen te staan dat in het plangebied niet of nauwelijks diepe verstoringen aanwezig zijn. De overgang van het veen naar het onderliggende dekzand is intact. Ter plaatse van de karterende boringen, die zijn gezet om de (pre)historische beekloop in kaart te brengen, zijn geen duidelijke profielverschillen aanwezig die het waarschijnlijk maken dat op deze locatie de historisch bekende beek heeft gelopen. De ligging van de (pre)historische beek zal elders gezocht moeten worden. Vanuit de boringen is vooral in het noordelijk deel van het plangebied sprake van een diepere ligging van het dekzand. Hier zou een beekloop aanwezig kunnen zijn. De boordichtheid hier is echter (te) laag geweest om de ligging van de loop meer in kaart te kunnen brengen.</p><p>Bij voorgaande moet opgemerkt worden dat alleen die delen van het plangebied zijn onderzocht waarbinnen bodemingrepen worden uitgevoerd die dieper reiken dan 0,3 m -mv. De kans bestaat dat in de niet onderzochte delen van het plangebied oude beeklopen aanwezig zijn. Deze zullen door de nu voorgenomen plannen niet worden verstoord. De te verwachten archeologische resten in het gebied zijn nagenoeg niet op te sporen door middel van een archeologisch boor- of proefsleuvenonderzoek.</p><p>Geadviseerd wordt om bij de voorgenomen graafwerkzaamheden een archeologische begeleiding uit te laten voeren. Op deze wijze kan het open gegraven vlak worden geïnspecteerd op de aanwezigheid van archeologische resten en indien aanwezig worden veiliggesteld en gedocumenteerd. De archeologische begeleiding dient te worden uitgevoerd aan de hand van een Programma van Eisen en dienen afgestemd te worden op de civiel-technische ingrepen en planning.</p>