Hoofdweg Oost 6a te Nieuwolda. Een bureau- en verkennend booronderzoek (IVO-O)

<p>Het plangebied ligt in het Oldambt, het gebied ten zuiden van de Dollard. Voor aanvang van het Holoceen, in het Pleistoceen, werd dekzand afgezet. Dit zand ligt nu dieper dan 8 tot 6 m -NAP. Door stijging van de zeespiegel ontstond in het gebied een smal getijdenbekken dat in het zuidwesten overging in een beekdal. Vervolgens ontstonden hier een stelsel van veenriviertjes. Deze veenbeek groeide als gevolg van de stijgende zeespiegels, al in de Romeinse tijd, door erosie van getijdenwerking uit tot een aanzienlijke getijdenkreek. Langs deze kreek ontwikkelden zich kwelderruggen/getij-inversieruggen. Het veen werd vanaf de getij-inversieruggen ontgonnen. Hierdoor trad bodemdaling op, hetgeen in de 14e en 15e eeuw leidde tot inbraken van de zee. Hierbij ontstonden twee grote baaien: de westelijke en oostelijke Dollardboezem. Grote delen van het gebied stonden onder water. Op de geomorfologische kaart is het plangebied gesitueerd op de rand van een getij-inversierug (code: 3K33) op de overgang naar een zeeboezemvlakte (code: 2M32). Het plangebied is gesitueerd binnen AMK-terrein 6808. Het betreft een terrein van hoge archeologische waarde, daterend uit de Late Middeleeuwen. Het toponiem van de locatie is “De Olde Stoeve of De Hoogte”. Het terrein bevat sporen van het klooster Campus Silvae, gesticht in 1259 door de abdij van Aduard. Het klooster is in 1299 door de Dollard weggespoeld. In 1998 zijn in de schuur van de boerderij die op het AMK-terrein staat funderingen aangetroffen. </p><p>Bij Nieuwolda stond in de 13e eeuw het Cisterciënzerklooster Menterwolde ofwel Campus Silvae. Dit klooster werd al in 1299 verlaten vanwege wateroverlast. Vanuit de oude dorpen werden nieuwe dorpen gesticht, zoals Nieuw Scheemda, Nieuwolda en Nieuw Beerta. Op de historische kaarten uit 1850 en 1870 valt het plangebied binnen perceelsgrenzen van de aanwezige boerderijen, ten oosten en ten westen van het plangebied. Het lijkt te gaan om een weg en beplanting. Vanaf 1925 is geen bebouwing meer aanwezig in het plangebied.</p><p>De oudste bewoning die in het onderzoeksgebied voor kan komen dateert uit het Laat-Paleolithicum tot en met het Neolithicum. Het plangebied heeft voor deze periode een Lage verwachting op het aantreffen van archeologische resten. In de periode daarna is het gebied te nat om te bewonen. Voor de periode Bronstijd tot de Middeleeuwen heeft het plangebied eveneens een lage verwachting. Pas wanneer zich in het onderzoeksgebied een getij-inversierug ontwikkeld behorende bij de Termunter Ee is bewoning in het plangebied weer mogelijk. De getij-inversierug lijkt te zijn bewoond. Dit blijkt uit het feit dat ter hoogte van het plangebied in de top van de oude getij-inversierug nog sporen aanwezig zijn uit de periode van voor de vorming van de Dollard-afzetting. In deze periode heeft in het plangebied een klooster gestaan. </p><p>De bodemopbouw in het plangebied bestaat van boven naar beneden uit een bouwvoor op een verstoorde laag op Dollardklei op kwelderafzettingen. Tijdens het veldonderzoek zijn geen vondsten, ophogingslagen of bouwpuin behorende het klooster of andere archeologische vindplaats aangetroffen. Het plangebied ligt binnen een AMK-terrein (terrein van hoge archeologische waarde, behoudenswaardig). Op een dergelijke locatie is wel sprake van een archeologische vindplaats maar vaak is de omvang en de kwaliteit van de vindplaats nog niet vastgesteld. In 1998 zijn restanten van het klooster aangetroffen in de schuur behorende bij de boerderij. Het gaat hier zeer waarschijnlijk om de boerderij ten oosten van het plangebied. Hieruit kan opgemaakt worden dat het klooster waarschijnlijk meer aan de oostkant van het AMK-terrein heeft gelegen. Wat dan ook verklaard dat ter hoogte van het plangebied geen archeologische resten zijn aangetroffen. Ter hoogte van het plangebied kan de hoge archeologische waarde dan ook naar laag worden bijgesteld. Op basis van de resultaten van het verkennend booronderzoek, kan worden geconcludeerd dat de hoge archeologische waarde van het plangebied naar laag kan worden bijgesteld. De kans op het aantreffen van een (intacte) archeologische vindplaats in het plangebied, wordt klein ingeschat. Met het oog op voorgaande adviseert Salisbury Archeologie b.v. het plangebied vrij te geven voor de voorgenomen ingrepen.</p>