ผลตอบแทนทางสังคม (social return on investment: SROI) จากการลงทุน โครงการของภาครัฐ: กรณีศึกษาโครงการฟื้นฟูเมืองชุมชนดินแดง

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ดังนี้ (1) เพื่อศึกษาการดำเนินนโยบาย และแนวทางการขับเคลื่อนการพัฒนาที่อยู่อาศัยสำหรับผู้มีรายได้น้อย กรณีโครงการฟื้นฟูเมืองชุมชนดินแดง โดยพิจารณา ภูมิหลัง กระบวนการพัฒนาโครงการ และปัญหาและอุปสรรค และ (2) เพื่อวิเคราะห์ผลตอบแทนทางสังคม (Social Return on Investment : SROI) จากการลงทุนของภาครัฐของโครงการฟื้นฟูเมืองชุมชนดินแดง ดำเนินการวิจัยโดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากงานวิจัย หนังสือ วารสาร บทความ เอกสารราชการที่เกี่ยวข้อง และการวิจัยภาคสนาม โดยมีผู้ให้ข้อมูลหลัก (Key Informant) เป็นผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับโครงการฟื้นฟูเมืองชุมชนดินแดง จากการศึกษาพบว่า การขับเคลื่อนการพัฒนาที่อยู่อาศัยสำหรับผู้มีรายได้น้อยในโครงการฟื้นฟูเมืองชุมชนดินแดง มีจุดเริ่มต้นจากการดำเนินงานในระดับนโยบายของรัฐบาลในการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน และสร้างโอกาสในการเข้าถึงบริการพื้นฐานของรัฐ สวัสดิการสังคม รวมถึงที่อยู่อาศัยเพื่อให้ทุกคนสามารถเข้าถึงที่อยู่อาศัยที่ได้มาตรฐาน พร้อมระบบสาธารณูปโภค สาธารณูปการในชุมชนที่มีสิ่งแวดล้อมการอยู่อาศัยที่เหมาะสม ในระดับราคาที่สามารถรับภาระได้ โดยมีกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนโครงการฯ คือ การสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมทางสังคมเพื่อสร้างการรับรู้เข้าใจและยอมรับการฟื้นฟูเมือง โดยให้ผู้อยู่อาศัยเข้ามามีส่วนร่วมในการดำเนินโครงการ สำหรับการประเมินผลตอบแทนทางสังคม (Social Return on Investment : SROI) ของโครงการฟื้นฟูเมืองชุมชนดินแดงโดยใช้ตัวแปรทางการเงิน (Financial Proxy) ได้แก่ ค่าใช้จ่ายในการอยู่อาศัย การมีส่วนร่วมทางสังคม ค่าใช้จ่ายการรักษาพยาบาล ความไม่มั่นคงของที่อยู่อาศัย ปัญหายาเสพติด ปัญหาอาชญากรรมทางสังคม ภาษีโรงเรือน และก๊าซเรือนกระจก พบว่า ผลตอบแทนทางสังคมจากการดำเนินโครงการมีค่ามากกว่า 1 แสดงถึงความคุ้มค่าในการลงทุนสามารถยกระดับคุณภาพชีวิตความเป็นอยู่ของผู้อยู่อาศัยในโครงการฯให้ดีขึ้น