Akkrum, It Achterom, Gemeente Heerenveen (Fr.). Een Archeologisch Bureauonderzoek en deels Waarderend en deels Karterend Veldonderzoek

<p>In augustus 2019 is voor plangebied It Achterom in Akkrum, gemeente Heerenveen, provincie Fryslân, een archeologisch booronderzoek, deels waarderende en deels karterende fase uitgevoerd. De aanleiding was de geplande herinrichting van het gebied ten noorden en zuiden van It Achterom en de parkeerplaats. De hiermee gepaarde bodemingrepen kunnen leiden tot aantasting van in ondergrond aanwezige archeologische waarden. In totaal zijn tijdens het onderzoek twaalf boringen geplaatst. Voorafgaand aan het veldwerk is een archeologisch verwachtingsmodel opgesteld voor het plangebied. Hieruit bleek dat er kans is op archeologische waarden vanaf de vroege middeleeuwen, voornamelijk bestaande uit terplagen. <br> In het noordelijk deel van het plangebied (boringen 1 t/m 8) is de bodem verstoord of recent opgebracht tot in ieder geval 70 centimeter onder maaiveld (-49 NAP) in andere boringen tot een nog grotere diepte. In zes boringen kon niet tot onder de verstoorde laag worden doorgeboord vanwege ondoordringbaar materiaal. In boring 5 in het noordelijk deel van het plangebied werden vanaf 100 centimeter onder maaiveld (-54 NAP) terplagen aangetroffen met archeologische indicatoren (aardewerk, glas, bot en baksteen). De vondsten dateren van de nieuwe tijd A tot de nieuwe tijd B. In het zuidelijk deel van het plangebied bestaat de bovenste 35 tot 60 centimeter uit opgebracht zand. Hieronder zijn natuurlijke klei- en veenlagen aanwezig kenmerkend voor een getijdegebied. In het zuidelijk deel zijn geen aanwijzingen gevonden voor de aanwezigheid van archeologische waarden. </p><p>Selectie-advies door dr. J. Jelsma (senior KNA-archeoloog/prospector)<br>Uit de resultaten van het booronderzoek blijkt dat in het noordelijk deel van het plangebied, op het AMK-terrein 8070, intacte archeologische waarden aanwezig zijn in de vorm van terplagen met archeologische indicatoren. Deze terplagen kunnen beginnen vanaf 70 centimeter onder maaiveld (47 centimeter onder NAP). In boringen 6 en 7, net buiten het AMK-terrein, kon niet tot onder de verstoorde lagen worden geboord. Hier kunnen ook nog intacte terplagen aanwezig kunnen zijn. Wij adviseren daarom voor het AMK-terrein en een deel rond boringen 6 en 7, geen bodemingrepen uit te voeren die dieper reiken dan 40 centimeter onder NAP (Figuur 12, gele zone). Wanneer dit onvermijdelijk is adviseren wij een archeologisch vervolgonderzoek in de vorm van proefsleuven. Hiervoor is een Programma van Eisen nodig dat is goedgekeurd door de bevoegde overheid, de gemeente Heerenveen. Het veldonderzoek moet worden uitgevoerd door een daartoe gecertificeerd bedrijf.<br> Wat betreft het zuidelijk deel achten wij de kans op de aanwezigheid van archeologische waarden klein, op basis van de afwezigheid van relevante archeologische indicatoren. In de bodem zijn geen aanwijzingen gevonden voor de aanwezigheid van een archeologische vindplaats. Daarom adviseren wij voor dit deel van het plangebied (Figuur 12, groene zone) geen nader archeologisch onderzoek uit te voeren en het vrij te geven voor de voorgenomen ingrepen.</p><p>In alle gevallen geldt dat indien bij toekomstig graafwerk toch archeologische vondsten worden gedaan of archeologische grondsporen worden aangetroffen, hiervan direct melding dient te worden gemaakt bij de minister conform de Erfgoedwet 2015, artikelen 5.10 & 5.11. Wij adviseren dit te doen bij de gemeente Heerenveen.</p><p>De gemeente Heerenveen, dhr. G. Haanstra (beleidsadviseur juridische planologie) heeft op 20 augustus 2019 aangeven het selectie-advies over te nemen.</p>