Onderzoeksgebied O2- en N2-pijpleiding in Bergen op Zoom, gemeente Bergen op Zoom; archeologisch bureauonderzoek.

<p>In opdracht van LievenseCSO heeft RAAP in augustus 2017 een archeologisch bureauonderzoek voor de aanleg van een O2- en N2-pijpleiding in Bergen op Zoom, met als doel het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting. Het onderzoek richt zich op twee tracés van elk circa 7 kilometer lang en circa 5 meter breed, over de Theodorus Polder, Noordland, Bergse Diep, Molenplaat, Noordland, Binnenschelde, Markiezaatsmeer en Bergse Plaat. Het plangebied wordt volgens de geomorfologische kaart gekarteerd als water, bebouwing, opgespoten terrein, dijk en strandvlakte. Het gaat in alle gevallen om jonge sedimenten, ontstaan sinds de geleidelijke opslibbing en inpoldering van de zeearm die ontstond na de SintFelixvloeden begin 16e eeuw. In het gebied zijn twee archeologische vindplaatsen bekend. Eén daarvan ligt op de Molenplaat en betreft bouwmateriaal uit de Late Middeleeuwen dat verband houdt met een verdronken dorp (Broecke). De andere ligt op de Bergse Plaat en betreft enkele losse vondsten zonder datering. Met name uit een eerder bureauonderzoek (2010) en via de website van de geschiedkundige kring is veel historische informatie verzameld. In het onderzoeksgebied lagen voor de SintFelixvloeden enkele dorpen en gehuchten die tijdens de vloeden verdronken. Van Broecke en Hildernisse is de globale locatie bekend. Na de vloeden resteerde een gebied met geulen en droogvallende slikken en schorren. Halverwege de 19e eeuw werd de Theodorus Polder weer bedijkt. Eind 20e eeuw volgde de inpoldering van enkele zandplaten in de zeearm (Molenplaat, Noorland en de Bergse Plaat). In ieder geval de Molenplaat ook opgespoten. Momenteel is alleen de Molenplaat onbebouwd. De Theodorus Polder en Noordland zijn bebouwd met industrie en bijbehorende leidingen. De Bergse Plaats is in gebruik voor woningbouw. Voor het grootste deel van het onderzoeksgebied geldt een lage archeologische verwachting, omdat het gaat om de schorren en slikken en watergeulen. Op de plekken waar verdronken dorpen verwacht worden, geldt echter een hoge archeologische verwachting. Ter hoogte van het westelijke tracé betreft dat de noordwestelijke hoek van de Molenplaat. Resten hiervan zijn vanwege de eeuwenlange opslibbing en latere opspuiting echter pas dieper dan 2 m –Mv te verwachten. In het Bergse Diep, dat in ieder geval vanaf de Middeleeuwen een vaarroute vormde, zijn ook resten gerelateerd aan de scheepvaart te verwachten. De exacte locaties hiervan laten zich echter lastig voorspellen. De westelijke tracé-variant (2.2) doorsnijdt hoofzakelijk gebieden met een lage verwachting of bestaande leidingstraten. Ter hoogte van het verdronken dorp Broecke worden archeologische resten verwacht maar veel dieper dan de 1 m –Mv waarop de leiding wordt aangelegd. Daarom wordt hier geen verder onderzoek nodig geacht. Dit geldt ook voor grote delen van de oostelijke tracé-variant (3b). Alleen in het Bergse Diep kunnen resten gerelateerd aan de scheepvaart verstoord worden. De exacte ligging hiervan is echter niet bekend en bovendien is de werkelijke verstoring met een gestuurde 20 cm boring maar zeer beperkt, zodat ook hier verder onderzoek niet nodig wordt geacht.</p>