Middeleeuwse bebouwing naast het politiebureau. PAV01 en PAV04: Archeologische begeleiding Paardenveld (Utrecht)

<p>In de zomer van 2015 hebben archeologen van Erfgoed gemeente Utrecht een noodonderzoek (PAV01) uitgevoerd op het Paardenveld, gelegen in de uiterste noordwesthoek van de Utrechtse binnenstad. Op het Paardenveld, dat in de middeleeuwen Sint Jacobskamp heette, vond van 1533 tot ca. 1580 de paardenmarkt plaats. Voor zover bekend wordt in geen enkele historische bron melding gemaakt van bebouwing op deze locatie en ook op de historische kaarten (die teruggaan tot de zestiende eeuw) wordt het Paardenveld zonder uitzondering afgebeeld als een open ruimte. De enige bebouwing bestond uit drie korenmolens, die in de zestiende eeuw langs de stadsmuur werden gebouwd. </p><p>Medewerkers van een aannemersbedrijf stuitten op 9 juni 2015 tijdens het graven van een sleuf voor de aanleg van stadsverwarmingsbuizen op een gemetselde water- of beerput. Deze dateerde vermoedelijk uit de achttiende of de vroege negentiende eeuw. De put was ingegraven in twee middeleeuwse ophogingslagen, de natuurlijke bodemopbouw kwam niet in beeld. Een week later kwam opnieuw een melding binnen van de vondst van archeologische resten in de sleuf voor de stadsverwarmingsbuizen. Ditmaal waren het restanten van een vijftiende-eeuwse fundering en van een veertiende-eeuwse keldermuur met een gemetselde keldertrap en een bakstenen vloer. De keldermuur en de fundering stonden min of meer haaks op elkaar en hadden een onderlinge afstand van ongeveer anderhalve meter. Het is niet duidelijk of ze tot één gebouw hebben behoord. Beide waren ze ingegraven in de laatmiddeleeuwse ophogingslagen en ook ditmaal kwam de natuurlijke bodemopbouw niet in beeld. De aanwezigheid van de kelder, fundering en water- of beerput op deze locatie is opvallend: ze bevinden zich nagenoeg midden op het Paardenveld. Op het kadastrale minuutplan van 1832 bevindt de dichtstbijzijnde bebouwing zich zo’n 30 meter ten oosten van de veertiende-eeuwse kelderrestanten. Ondanks de zeer beperkte omvang van het onderzoek heeft PAV01 daarom belangrijke nieuwe inzichten opgeleverd over deze noordwesthoek van de stad.</p><p>In april 2019 hebben archeologen van Erfgoed gemeente Utrecht een archeologische begeleiding (PAV04) uitgevoerd op het Paardenveld, grenzend aan de put van PAV01. Deze archeologische begeleiding had betrekking op het graven van twee boomplantgaten met een gezamenlijke oppervlakte van ruim 22 m2 en een diepte van zo’n 1 meter onder maaiveld. In beide putten bleek de bodem volledig vestoord te zijn en er werd slechts één aardewerkscherf gevonden. Omdat de resultaten van PAV01 uit 2015 niet eerder waren gepubliceerd, werd besloten de resultaten van beide archeologische onderzoeken te combineren in deze basisrapportage.</p>