Kwadijk 20 te Kwadijk, gemeente Edam-Volendam

ADC ArcheoProjecten heeft in januari 2024 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek uitgevoerd op de locatie Kwadijk 20 te Kwadijk. Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. Voor het gebied geldt een onbekende verwachting voor sporen uit het Laat Paleolithicum tot met het Neolithicum. In de top van het dekzand zouden in theorie resten uit deze perioden aanwezig kunnen zijn. Maar vanwege de grote diepte wordt dit niveau buiten beschouwing gelaten. In het Neolithicum vormde zich een getijdenlandschap (Laagpakket van Wormer) waarvan hoog opgeslibde oevers van geulen aantrekkelijk voor bewoning kunnen zijn geweest. Op basis van nabij het plangebied uitgevoerd archeologisch booronderzoek bevindt de top van het pakket zich op 4,6 m – NAP. Dergelijk vindplaatsen zijn binnen het onderzoeksgebied echter niet bekend. De verwachting voor resten uit deze periode is daarom laag. Vanaf de Bronstijd gaat zich veen vormen in het gebied waardoor het ongunstig wordt voor bewoning. Voor de periode Bronstijd-Late Middeleeuwen geldt daarom eveneens een lage verwachting. Gedurende de Late Middeleeuwen wordt het gebied ontgonnen. Oorspronkelijk ontstond ten noorden van het huidige Kwadijk een nederzetting die Drei of Oud Kwadijk werd genoemd. Door overstromingen werd de nederzetting echter onbewoonbaar en is vanaf de 15e eeuw op de locatie van het huidige Kwadijk een nederzetting ontstaan. Op het oudste geraadpleegde kaartmateriaal is reeds bebouwing aanwezig in het plangebied. Vanwege de aanwezigheid van bebouwing op oud kaartmateriaal geldt een hoge verwachting voor resten uit de Nieuwe tijd. Uit gegevens ter beschikking gesteld door de opdrachtgever blijkt dat het terrein rondom het woonhuis in de jaren 60 en begin 70 van de twintigste eeuw is opgehoogd met zand om het kavel gelijk te laten komen met de dijkweg. Uit milieukundige boringen kan worden geconcludeerd dat dit pakket op één locatie in het plangebied 100 cm dik is en op een andere locatie minimaal 200 cm dik. De exacte dikte is niet bekend. Om deze verwachting te toetsen en aan te vullen is een verkennend booronderzoek uitgevoerd. In dit onderzoek is geen bewoonbaar niveau aangetroffen in de top van het Laagpakket van Wormer, noch in de top van het Hollandveen laagpakket. Rondom de historische bebouwing en nabij de Kwadijk ligt een antropogeen ophoogdek op het Hollandveen. In het ophoogdek is geen dateerbaar materiaal aangetroffen tijdens het onderzoek. Daarom dient te worden aangenomen dat het ophoogdek mogelijk vanaf de 15e eeuw is gevormd. In het gehele plangebied is het verwachte moderne ophoogpakket aangetroffen. Dit heeft het historische ophoogpakket afgedekt, en mogelijk archeologische resten hierin beschermd tegen latere verstoringen. Het is niet volledig uit te sluiten dat binnen het onderzochte gebied archeologische resten voorkomen.