Renswoude De Melm en Wittenoord Booronderzoek

<p>In opdracht van Van Dijk Geo- en Milieutechniek B.V. heeft ADC ArcheoProjecten een bureauonderzoek uitgevoerd voor de deelgebieden De Melm in Renswoude (gemeente Renswoude) en Wittenoord in Nederwoud (gemeente Ede). In beide deelgebieden zal het beekdal van respectievelijke de Lunterse beek en van de Nederwoudse Beek worden heringericht. Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van een ontgrondingsvergunning en was noodzakelijk om te bepalen of bij de voorgenomen activiteiten de kans bestaat dat archeologische resten in de ondergrond worden aangetast.</p><p>Beide deelgebieden 'De Melm' en 'Wittenoord' zijn gelegen in een beekdal, respectievelijk het dal van de Nederwoutse en de Lunterse beek. Hier geldt over het algemeen een lage verwachting voor resten uit allen archeologische perioden. Een uitzondering hierop vormen de delen van het beekdal die grenzen aan hoger gelegen dekzandruggen en -koppen. Ter plaatse van deelgebied 'Wittenoord', ten oosten van de Barneveldsestraat komen ten noorden en zuiden van de Lunterse Beek enkele dekzandkopjes voor. Ook ten oosten en westen van deelgebied 'De Melm', in het zuidelijke deel het dichtst bij het plangebied, komen dekzandruggen voor. Voor deze gebieden geldt een hogere verwachting voor resten uit het Laat Paleolithicum tot en met de Romeinse Tijd (deelgebied Wittenoord) en voor resten uit het Laat Paleolithicum tot en met het Neolithicum (deelgebied De Melm). Dekzandkopjes waren met name in het Laat Paleolithicum en het Mesolithicum aantrekkelijke plaatsen om een al dan niet tijdelijk kampement op te slaan. In latere perioden werden vooral de dekzandruggen uitgekozen voor bewoning en waren door vernatting van het gebied de dekzandkopjes minder geschikt. Dit verklaart het verschil in archeologische verwachting.</p><p>In het beekdal wordt echter voornamelijk 'natte archeologie' verwacht. Hierbij wordt gedacht aan rituele deposities, bruggen, voordes, visvoorzieningen en dergelijke. Deze resten worden voornamelijk verwacht op of in de beddingafzettingen, maar kunnen ook in de humeuze bovengrond worden aangetroffen. De beperkte beschikbare gegevens laten niet toe, het complextype en de omvang van de verwachte resten nader te specificeren. De kans op resten uit de Middeleeuwen en de Nieuwe Tijd is klein, aangezien het natte beekdal niet als een aantrekkelijke vestigingslocatie werd gezien. Mogelijk resten uit deze periode zijn bruggen, watermolens en eendenkooien. De ondergrond bestaat uit dekzand, dit zou het natuurlijke beekdal kunnen betreffen. In het gedeelte ten zuiden van de Lunterse beek bestaat de bovenste ca. 1 m vanaf het maaiveld uit een zeer dik opgebracht humeus pakket. Waarschijnlijk zijn hier de beekoevers na de kanalisatie opgehoogd ten behoeve van een betere ontwatering van de agrarische gronden dan wel ten behoeve van de aanleg van het bedrijventerrein 'De Hooge Hoek'. In het gedeelte ten noorden van de Lunterse beek is sprake van een zeer dunne humeuze bovengrond. Het is aannemelijk dat de geringe dikte het resultaat is van de verlaging van de beekoevers. Door in het verleden uitgevoerd grootschalig grondverzet, onder meer ten behoeve van de kanalisatie van de Lunterse beek en verlaging van de oevers, wordt de kans op de aanwezigheid van intacte archeologische resten zeer gering geacht.</p><p>ADC ArcheoProjecten adviseert om deelgebied 'Wittenoord' vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkeling. Het is echter niet volledig uit te sluiten dat binnen het onderzochte gebied toch nog archeologische resten voorkomen. Het verdient daarom aanbeveling om de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht archeologische vondsten te melden bij het bevoegde overheid, zoals aangegeven in artikel 53 van de Monumentenwet.</p><p>Voor deelgebied 'De Melm' is alleen een bureauonderzoek uitgevoerd. Geadviseerd wordt om voorafgaand aan grondverzet de meest kansrijke zones, de delen van het beekdal die grenzen aan hoger gelegen dekzandruggen en -koppen, een inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek uit te voeren.</p>