Inventariserend Veldonderzoek, karterende fase: Locatie Zwartkruis te Noardburgum

<p>In opdracht van CSO-Milfac heeft archeologisch onderzoeksbureau Archeodienst BV een Inventariserend Veldonderzoek, karterende fase (IVO-O(verig); booronderzoek) uitgevoerd voor de locatie Zwartkruis aan de Rijksstraatweg in Noardburgum (gemeente Tytsjerksteradiel, Fig. 1.1).<br>Op basis van een vondst tijdens het karterend booronderzoek zijn in een later stadium waarderende boringen rondom deze vondst gezet. De resultaten van dit aanvullende onderzoek zijn achterin dit rapport toegevoegd (zie hoofdstuk 5). Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van de uitbreiding van het Waterpark Zwartkruis. Door de geplande graafwerkzaamheden zullen eventueel aanwezige archeologische resten verloren gaan.</p><p>Advies<br>In deelgebied A zijn op twee locaties (boring 7 en 21) archeologische indicatoren gevonden die wijzen op de aanwezigheid van een archeologische vindplaats. Wanneer ter plaatse van de vondsten (inclusief bufferzone) geen graafwerkzaamheden worden uitgevoerd, zal geen vervolgonderzoek noodzakelijk zijn.</p><p>Op basis van het huidige inrichtingsplan zullen echter wel graafwerkzaamheden in deze zones gaan plaatsvinden (Fig. 4.1). Archeodienst stelt voor om in dat geval zowel rondom boring 7 als rondom boring 21 vervolgonderzoek in de vorm van een waarderend booronderzoek uit te voeren. Een proefsleuvenonderzoek wordt niet als een goed alternatief gezien, omdat dit onderzoek een mogelijke vuurstenenvindplaats (deels) kan verstoren.</p><p>Ter plaatse van boring 21 is een overtuigend vuurstenen artefact in de vorm van een afslag gevonden. Op basis hiervan wordt een waarderend booronderzoek in een grid van 4 x 5 m binnen de gehele bufferzone geadviseerd conform methode A1 van de Leidraad Karterend Booronderzoek voor relatief kleine vuursteenvindplaatsen met een lage vondstdichtheid (Tol et al. 2012). Het doel van dit onderzoek is om vast te stellen of inderdaad sprake is van een vuursteenvindplaats en zo ja, kan de vindplaats worden begrensd. Aangezien de bufferzone een straal heeft van 20 m bedraagt de oppervlakte ca. 1.250 m2. Uitgaande van een boorgrid van 4 x 5 m (500 boringen per hectare) komt dit neer op 62 boringen. Indien de resultaten uitwijzen dat de vindplaats doorloopt buiten de bufferzone, dan zal het onderzoek ook daarbuiten moeten worden uitgebreid. Het bodemmateriaal dient nat te worden gezeefd over een zeef met een maaswijdte van 3 mm om fragmenten bewerkt vuursteen op te sporen. Wanneer sprake is van een vuursteenvindplaats kan ervoor worden gekozen om de plannen aan te passen, zodat de vindplaats in situ kan worden behouden. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan zal de vindplaats moet worden opgegraven.</p><p>Ter plaatse van boring 7 is een vuurstenen splinter gevonden, die mogelijk is bewerkt. Gezien deze onzekerheid wordt de inzet van een waarderend booronderzoek voor de hele bufferzone zoals hierboven beschreven, te zwaar geacht. In dit geval worden vier waarderende boringen rondom boring 7 (boorafstand 4 m) gezet. Het bodemmateriaal dient nat te worden gezeefd over een zeef met een maaswijdte van 3 mm om fragmenten bewerkt vuursteen op te sporen. Wanneer sprake is van een vuursteenvindplaats, zal het waarderend onderzoek worden uitgebreid, zodat de vindplaats kan worden begrensd. Wanneer geen vindplaats wordt aangetroffen, kan de locatie worden vrijgegeven.</p><p>Op grond van de resultaten van het onderzoek acht Archeodienst BV een archeologisch vervolgonderzoek niet noodzakelijk voor de deelgebieden B t/m D.</p>