Archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek, verkennende fase, door middel van boringen Nulandsestraat 15 te Nuland (gemeente ‘s Hertogenbosch)

In de periode januari - februari 2024 is door Aeres Milieu een archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek uitgevoerd aan de Nulandsestraat 15 te Nuland (gemeente ‘s-Hertogenbosch).
Aanleiding voor het laten uitvoeren van dit archeologisch onderzoek betreft een aanvraag voor een omgevingsvergunning voor de bouw van een opslagloods inclusief een werkplaats. De diepte van de toekomstige bodemverstoring is op dit moment onbekend, maar uitgaande van een standaard funderingsdiepte zonder onderkeldering, zal de bodemverstoring tot ten minste 80 centimeter (vorstvrije diepte) beneden maaiveld reiken. De verwachting is dan ook dat bij het uitgraven van de bouwputten, ten behoeve van de voorgenomen nieuwbouw, de bodem tot in het archeologische niveau verstoord zal worden en eventueel aanwezige archeologische waarden daardoor verloren zullen gaan.
De onderzoekslocatie ligt volgens de Archeologische Beleidskaart van de (voormalige) gemeente Maasdonk (2010) in de zone ‘Hoge archeologische verwachting’. Voor deze verwachtingszone geldt een onderzoeksplicht bij bodemingrepen met een oppervlakte groter dan 200 m2 en dieper dan 30 centimeter beneden maaiveld. Middels deze kaart heeft de gemeente aangegeven dat de locatie onderzoeksplichtig is.
De ligging van het plangebied binnen ofwel een complex van dekzandwelvingen ofwel op een dekzandvlakte zal voor jager-verzamelaar groepen een interessante vestigingslocatie zijn geweest. Archeologische vondsten uit deze periode bevinden zich alleen in de ruimere omgeving van het plangebied en zijn voornamelijk in de nabijheid van dekzandruggen gesitueerd. Afhankelijk van het originele landschap aanwezig binnen het plangebied kan het zelfs een uitermate geschikte vestigingslocatie zijn geweest. Deze argumenten zorgen ervoor dat er een middelhoge verwachting is voor archeologische resten uit de periode paleolithicum tot en met het vroege neolithicum. Deze landschappelijke ligging van het plangebied zal ook voor latere landbouwende samenlevingen een aantrekkelijke vestigingsplaats zijn geweest. Vindplaatsen uit het neolithicum, bronstijd, ijzertijd en uit de Romeinse tijd bevinden zich in de omgeving voornamelijk op de dekzandruggen en de dekzandwelvingen en zijn relatief ver verwijderd van het plangebied. Toch kan zeker niet uitgesloten worden dat ook de lagere delen in het gebied als vestigingslocatie zijn gekozen. Voor het plangebied geldt daarom een middelhoge verwachting voor zowel nederzettingsresten uit de periode neolithicum tot en met de ijzertijd als voor nederzettingsresten uit de Romeinse tijd en de vroege middeleeuwen.

Het plangebied ligt aan de Nulandsestraat ten oosten van de historische kern van Nuland. Op een afstand van 1,2 kilometer ten westen zijn de restanten van twee archeologische monumenten aanwezig. Het gaat hierbij om de eerste parochiekerk van Nuland en de vermoedelijke restanten van het kasteel van Geffen. Binnen het plangebied heeft vanaf de start van de 20e eeuw bebouwing gestaan, hoogstwaarschijnlijk een woonboerderij. Deze bebouwing blijft constant tot aan de huidige situatie met een klein hiaat aan bewoning in de periode 1950-1960. Dit hiaat kan mogelijk verklaard worden door de zware bombardementen waarmee regio Nuland werd geconfronteerd tijdens de Tweede Wereldoorlog. Op basis van deze gegevens geldt voor het plangebied een middelhoge verwachting voor de periode late middeleeuwen en nieuwe tijd.

Op basis van het uitgevoerd verkennend veldonderzoek middels boringen kan worden gesteld dat de bodemopbouw binnen het plangebied bestaat uit een AC-bodemprofiel. Op basis van de boringen blijkt dat het plangebied in een natte omgeving ligt en daarmee niet aantrekkelijk was voor bewoning. Op basis van de landschappelijke ligging (natte omstandigheden) worden er geen archeologische sporen meer verwacht in het plangebied. Om deze reden wordt de kans op het aantreffen van archeologische resten laag geacht en zullen de voorgenomen graafwerkzaamheden geen bedreiging vormen voor het archeologisch bodemarchief.
Voor het plangebied wordt om bovenstaande redenen geen archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk geacht.
De resultaten van dit onderzoek dienen getoetst te worden door de bevoegde overheid (gemeente ‘s-Hertogenbosch), die op basis van het uitgebrachte advies een besluit zal nemen. Wij willen de opdrachtgever erop wijzen dat dit selectieadvies nog niet betekent dat er al bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen.
Het uitgevoerde onderzoek is verricht conform de gestelde eisen en gebruikelijke methoden. Het onderzoek is gericht op het inzichtelijk maken van de toestand van het bodemarchief. Hiermee kan de beschadiging, dan wel vernietiging, als gevolg van de voorgenomen verstoring van een mogelijk aanwezig bodemarchief tot een minimum worden beperkt.
Dit rapport is in februari 2024 verstuurd naar de opdrachtgever om het ter goedkeuring voor te leggen aan de bevoegde overheid (gemeente ‘s-Hertogenbosch). Hier is nooit een reactie op ontvangen. Aangezien de tweejaarstermijn is verstreken, is besloten om dit rapport in Archis te uploaden zonder het selectiebesluit toe te voegen.