Vaarroute Ezumazijl-Oostmahorn, Gemeente Dongeradeel (Fr.). Een Inventariserend Archeologisch Veldonderzoek

<p>Door De Steekproef bv is een plangebied onderzocht langs de Nieuwe Vaart tussen Oostmahorn en Ezumazijl. De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen verbreding van de Nieuwe Vaart en de aanleg van natuurvriendelijke en duurzame oevers (ook binnen de waterbestemming). Het grootste deel van de verbreding vindt plaats aan de oostzijde. De watergang wordt geschikt gemaakt voor pleziervaart met een diepgang van 1,10 meter. De geplande verstoringsdiepte zal maximaal twee meter beneden het maaiveld zijn. Benodigde graafwerkzaamheden kunnen tot aantasting van eventueel aanwezige archeologische resten leiden. Het onderzoek had tot doel om vast te stellen of dergelijke resten aanwezig kunnen zijn en bestaat uit een bureauonderzoek (protocol 4002) en een veldonderzoek door middel van boringen (IVO-O; protocol 4003). In het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel is in verband met de recente wordingsgeschiedenis van het gebied uitgegaan van een lage verwachting voor resten van bewoning uit alle perioden binnen de zones waarin ontgravings-werkzaamheden zullen plaatsvinden. Deze verwachting geldt voor nagenoeg het hele ten oosten van de Nieuwe Vaart gelegen deel van het plangebied behalve voor een klein deel dat volgens de FAMKE binnen een archeologisch monument valt. Het betreft een terreindeel dat hoger ligt dan de omgeving en dat voorafgaande aan de aanleg van de Nieuwe Vaart deel uitmaakte van één van de akkers van een westelijker gelegen boerderij. Hoewel eerder onderzoek heeft uitgewezen dat het waarschijnlijk een hoogte vormt die het gevolg is van het afgraven van de omliggende terreindelen en dat deze hoogte geen archeologische betekenis heeft, geldt hiervoor volgens de FAMKE nog altijd een onderzoeksverplichting. Om uit te sluiten dat in dit deel van het plangebied behoudenswaardige archeologische sporen aanwezig zijn, zijn hier zes gutsboringen geplaatst op vijf meter ten oosten van de Nieuwe Vaart. Uit de resultaten van het booronderzoek blijkt dat hier een ongeveer twintig centimeter dik pakket klei aanwezig is dat bestaat uit materiaal dat uit de Nieuwe Vaart afkomstig is. Hieronder ligt een afgedekte, tien centimeter dikke zodelaag. Onder deze zodelaag ligt direct een natuurlijk pakket getijdenafzettingen. Hierin zijn geen archeologische indicatoren gevonden. Deze resultaten bevestigen die van het hier in 1999 door RAAP verrichte onderzoek. </p><p>Selectieadvies (KNA 4.0 VS07) door drs. R.P. Exaltus (senior KNA Prospector) <br>De geplande ontgraving zal vrijwel volledig plaatsvinden langs de oostkant van de Nieuwe Vaart. Hier geldt voor vrijwel het hele plangebied een lage archeologische verwachting voor resten uit alle perioden. Deze zelfde verwachting kan naar aanleiding van de resultaten van het booronderzoek worden toegepast voor het deel van het plangebied waarvoor volgens de FAMKE wel een archeologische onderzoeksverplichting geldt. De resultaten van het onderzoek geen derhalve geen aanleiding om archeologisch vervolgonderzoek te adviseren. Evenmin zijn archeologische resten gevonden waarmee tijdens de verdere planvorming rekening zou moeten worden gehouden. Als bij toekomstig graafwerk onverhoopt toch archeologische vondsten worden gedaan of archeologische grondsporen worden aangetroffen, dan dient daarvan direct melding te worden gemaakt bij de minister conform de Erfgoedwet 2015, artikel 5.10 & 5.11. Wij adviseren dit te doen bij de gemeente Dongeradeel en bij de provinciaal archeoloog, dr. G. de Langen (tel: [phone]).</p>