Tweede Kostverlorenkade (AAR 2)

Voor het plangebied Houtsma gold een hoge archeologische verwachting, gebaseerd op de veronderstelde aanwezigheid van sporen van nijverheid en ambacht. Het IVO heeft uitgewezen dat er geen samenhangende overblijfselen bewaard zijn van de 17e-eeuwse lijmerij of de 18e-eeuwse scheepswerf. Beide complexen bevonden zich waarschijnlijk dichter naar de oever toe en liggen mogelijk in de 10 m brede strook langs het water direct buiten het plangebied. Verder was de bodem vanwege intensieve bebouwing van het terrein in de tweede helft van 19e eeuw dusdanig verstoord dat oudere archeologische sporen waren vernietigd. Toch zijn nog tal van overblijfselen aangetroffen die informatie bieden over de ontwikkelingen van voor 1850.
Het vroegste gebruik van het terrein dateerde uit het midden van de 17e eeuw toen de natuurlijke drassige ondergrond van veen en klei werd opgehoogd. Van ontginnings- of landgebruik uit eerdere periodes ontbraken verdere aanwijzingen. De vroegste bouwsporen bestonden uit bestrating uit het einde van de 17e of het begin van de 18e eeuw. Het oudste bouwwerk waarvan nog resten aanwezig waren dateerde uit de tweede helft van de 18e eeuw. Het betrof een houten schuur of werkplaats waarvan de planken muren rustten op een bakstenen onderrand. Bijzonder was de fundering op ingegraven halve tonnen die in de stad tot nu toe nooit is aangetroffen. Een dergelijke funderingstechniek doet sterk denken aan de methoden die op het platteland rond Amsterdam werden toegepast in de 17e tot de 19e eeuw. Dit strookt met het feit dat de oever van de Kostverlorenvaart een landelijk gebied was waar allerlei simpele utiliteitsgebouwtjes in de vorm van houten schuren en werkplaatsen werden opgetrokken om plaats te bieden aan tal van nijverheden en ambachtelijke activiteiten die toen naar buiten de stad werden verplaatst. Het gebouw behoorde vermoedelijk toe aan het scheepswerfcomplex dat daar aan het water lag. Dergelijke fundering zijn bij opgravingen in de binnenstad nooit aangetroffen omdat in dat deel van de stad stenen huizen op palen werden gebouwd. De vondst van deze fundering toont weer aan hoe belangrijk archeologisch onderzoek in de 19e-eeuwse en 20ste-eeuwse ring buiten het historisch centrum van Amsterdam is. Juist in de stadsdelen herbergt de bodem nog nieuwe informatie over de stedelijke ontwikkeling van Amsterdam en de onmiddellijke periferie in de 17e-19e eeuw.