การสอนประเด็นความหลากหลายทางเพศของครูสุขศึกษาในโรงเรียนระดับมัธยมศึกษาในกรุงเทพมหานคร

งานวิจัยนี้มุ่งเน้นศึกษาการสอนประเด็นความหลากหลายทางเพศของครูสุขศึกษาในโรงเรียนระดับมัธยมศึกษาในกรุงเทพมหานคร โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการสอนประเด็นความหลากหลายทางเพศ (หัวข้อที่สอน) และแนวทางการสอนประเด็นดังกล่าว (วิธีการที่ใช้ในการสอน) โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลผ่านการสัมภาษณ์ครูสุขศึกษาที่มีประสบการณ์สอนดำรงตำแหน่งครูมาแล้ว 5 ปีขึ้นไป จำนวน 29 คน และผ่านการศึกษาหลักสูตรและแผนการสอน ผลการวิจัยพบว่า 1) หัวข้อการสอนเกี่ยวกับความหลากหลายทางเพศที่พบว่ามีสอนแพร่หลายมีอาทิเช่น ทำความเข้าใจในความแตกต่างระหว่างเพศ เพศสภาพ และเพศวิถี รวมทั้งความรุนแรงทางเพศ พฤติกรรมทางเพศ และความเท่าเทียมทางเพศ ในลักษณะที่หมายรวมถึงความหลากหลายทางเพศ ส่วนหัวข้ออย่างเช่น ความชอบและการแสดงออกทางเพศ ความภาคภูมิใจในเพศของตน เพศสัมพันธ์ที่ปลอดภัยและรับผิดชอบในกรณีคู่ที่เป็นเพศเดียวกัน สิทธิมนุษยชน สิทธิทางเพศ มีสอนน้อยกว่า 2) การเลือกหัวข้อที่สอนด้านความหลากหลายทางเพศขึ้นอยู่กับเนื้อหาการสอนตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษา ขั้นพื้นฐาน และกรอบเนื้อหาเพศวิถีศึกษาที่สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ได้ออกให้ในปี พ.ศ. 2562 และเผยแพร่ผ่านเอกสารเสริมพิเศษที่ใช้ควบคู่กับหนังสือเรียนรายวิชาสุขศึกษา และในบางกรณี ครูที่มีความสนใจส่วนตัวในประเด็นนี้อาจจะสอนประเด็นที่เกี่ยวข้องมากเป็นพิเศษ 3) วิธีการสอนที่ครูหลายคนใช้ในการสอนหัวข้อความหลากหลายทางเพศประกอบด้วยอภิปรายกลุ่ม สาธิตและฝึกปฏิบัติจริง ฝึกการวิเคราะห์ เปิดคลิปวีดีโอ การโต้วาที และนำเสนอข่าวสถานการณ์ปัจจุบัน ขึ้นอยู่กับการออกแบบการสอนให้เข้ากับเนื้อหาแต่ละระดับชั้นที่สอน โดยครูที่ผ่านการอบรมแกนนำเพศวิถีศึกษาสามารถออกแบบการเรียนรู้เป็นรูปธรรมมากขึ้น 4) ปัญหาอุปสรรคสำคัญที่พบในการสอนได้แก่ ครูหลายคนอาจจะสอนประเด็นความหลากหลายทางเพศอย่างไม่ครอบคลุมประเด็นย่อยทั้งหมด ยังไม่ให้เอกสิทธิ์กับเสียงกลุ่มความหลากหลายทางเพศหรือถ้ามีก็ยังไม่ไปถึงการกระจายอำนาจให้กับผู้เรียนและชุมชน อย่างไรก็ตามครูผู้สอนพยายามยึดกรอบเนื้อหาเพศวิถีศึกษาของ สพฐ. มาใช้ในการสอนเพื่อส่งเสริมความเท่าเทียมทางเพศ โดยที่ไม่เป็นการให้นิยามความหลากหลายทางเพศเท่านั้น และยังมีการส่งเสริมกิจกรรมรณรงค์ส่งเสริมความเท่าเทียมในเรื่องความหลากหลายทางเพศ 5) การสนับสนุนที่ครูต้องการมากที่สุดในการสอนประเด็นความหลากลายทางเพศคือ การขอสื่อจากหน่วยงาน การอบรมให้กับครูสุขศึกษาและให้ครูในโรงเรียนเข้าใจแนวคิดเพศวิถีศึกษา มีวิทยากรให้ความรู้ การพูดคุยเรื่องเพศกับผู้ปกครอง และอยากให้มีนักจิตวิทยาประจำโรงเรียนเพื่อให้นักเรียนมีโอกาสที่จะปรึกษาผู้เชี่ยวชาญในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับความหลากหลายทางเพศ มีการเสนอให้สอนเพศวิถีศึกษาเป็นวิชาเพิ่มเติม ตั้งตัวชี้วัดพิเศษขึ้นมาสอดแทรกเข้าไปในหลักสูตรสถานศึกษา ครูต้องการให้เพิ่มเติมประเด็นความหลากหลายทางเพศในแบบเรียนมากขึ้น เพิ่มเนื้อหาเกี่ยวกับสิทธิเกี่ยวกับเรื่องเพศ ให้เห็นความแตกต่างระหว่างการยอมรับของไทยและต่างชาติชัดเจนมากขึ้น โดยรวม ข้อค้นพบสะท้อนให้เห็นว่าในโรงเรียนที่ศึกษาครั้งนี้ การสอนเกี่ยวกับความหลากหลายทางเพศในวิชาสุขศึกษาได้เปลี่ยนแปลงจากการสอนเชิงการตีตราในอดีตเป็นการสอนที่เน้นการทำความเข้าใจและยอมรับความหลากหลายทางเพศ แต่ครูผู้สอนยังคงต้องการการสนับสนุนเพิ่มเติมเพื่อให้สามารถสอนเรื่องความหลากหลายทางเพศได้อย่างถูกต้องและรอบด้าน ส่งเสริมให้ผู้เรียนตั้งคำถามกับค่านิยมแบบชายเป็นใหญ่ กระจายอำนาจกับผู้เรียนและเพิ่มบทบาทของผู้เรียนในกระบวนการเรียนรู้