Een archeologische begeleiding aan de Spetsesweide te Mechelen, gemeente Gulpen-Wittem (L.)

In opdracht van de gemeente Gulpen-Wittem heeft Archaeological Research & Consultancy (ARC bv) op locatie 3 aan de Spetsesweide te Mechelen (L.) een archeologische begeleiding uitgevoerd. De aanleiding voor dit onderzoek zijn de plannen van de gemeente voor de bouw van een brandweerkazerne op deze locatie. Uit een eerder uitgevoerd verkennend booronderzoek is gebleken dat op de betreffende locatie mogelijk een archeologische vindplaats ligt. In overleg met de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten (RACM), in de persoon van dr. E. Rensink, is besloten de bouwwerkzaamheden archeologische te begeleiden. Het veldwerk vond plaats op 15 juli 2005 en van 1 tot en met 5 december 2005.Beantwoording vragen:1 Wat is de archeologische waarde van de laag met vuursteen- en aardewerkvondsten?Het aardewerk en vuursteen, aangetroffen tijdens het booronderzoek en later tijdens de archeologische begeleiding is zeer heterogeen in samenstelling. Het merendeel is afkomstig uit een verstoord pakket dat bij de aanleg van het vlak werd verwijderd. Slechts in werkput 1 en 5 werd de laag onder dit pakket aangesneden. Hierbij werden enkele vondsten gedaan die eveneens een heterogene samenstelling vertoonden. Op spoor 5 in werkput 1 na, werden geen aanwijzingen voor menselijke bewoning gevonden, maar dat is mogelijk te wijten aan de aard van het onderzoek. Het aardewerk beslaat een zeer ruime periode van de Late Middeleeuwen tot en met de Nieuwe Tijd en het aangetroffen (vuursteen steenmateriaal is typologisch niet nader te dateren. De twee aangetroffen slijpstenen passen wel in een Laat-Middeleeuwse–Nieuwe Tijd-context, maar kunnen, gezien hun positie in een verstoorde laag, ook ouder zijn. De aanwezigheid van een vuursteensoort die niet lokaal voorkomt, gecombineerd met de bekende aanwezigheid van steentijdvindplaatsen in de nabije omgeving, versterkt de theorie van een verspoeld pakket op de onderzoekslocatie of de aanwezigheid van archeologische resten op een dieper niveau.2 Is er daadwerkelijk sprake van colluvium of gaat het om een oeversediment?De beperkte gegevens uit de bodemprofielen en de heterogene samenstelling van het vondstmateriaal over het volledige oppervlak van de onderzoekslocatie, suggereren de aanwezigheid van een colluviaal afgezet pakket. Ook de bodemkaart van Limburg geeft aan dat er rond Mechelen droog colluvium kan voorkomen.3 Is er duidelijk sprake van bodemvorming in de loss? Zo ja, is deze bodem dan afgetopt of intact?Op basis van de beschikbare gegevens en het uitgevoerde booronderzoek lijkt er geen duidelijke bodemvorming op de locatie aanwezig te zijn. Een vaag onderscheid kon worden gemaakt op basis van inclusies als houtskool en aardewerkspikkels in de leem, diemogelijk te koppelen zijn aan een colluviaal afgezet pakket. Aangezien er tijdens de begeleiding slechts een zeer beperkte studie van het bodemprofiel kon worden gedaan en doorgaans slechts de bovenste 50 cm geraakt werd, is het echter moeilijk hierover met enige zekerheid uitspraken te doen. De aanwezigheid van een laatmiddeleeuws grondspoor kan erop wijzen dat er lokaal nog restanten van bewoning aanwezig zijn, maar de onderzoeksmethode liet niet toe een inschatting van de aard en ruimtelijke verspreiding te maken.