intermittent

In november 2023 is door Aeres Milieu een archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek uitgevoerd aan de Weegbree – Lisseveld te Raamsdonksveer (gemeente Geertruidenberg).
De aanleiding voor het uitvoeren van dit archeologisch onderzoek betreft de aanvraag van een omgevingsvergunning. De diepte van de toekomstige bodemverstoring is op dit moment onbekend, maar uitgaande van een standaard funderingsdiepte zonder onderkeldering, zal de bodemverstoring tot ten minste 80 centimeter (vorstvrije diepte) beneden maaiveld reiken. De verwachting is dan ook dat bij het uitgraven van de bouwputten, ten behoeve van de voorgenomen nieuwbouw, de bodem tot in het archeologische niveau verstoord zal worden en eventueel aanwezige archeologische waarden daardoor verloren zullen gaan. De onderzoekslocatie ligt volgens de Archeologische Verwachtingskaart van de gemeente Geertruidenberg (2016) in een zone met Categorie 5: middelhoge archeologische verwachting (en opgehoogd). Middels deze kaart heeft de gemeente aangegeven dat de locatie onderzoeksplichtig is. Binnen het bestemmingsplan ‘Parapluplan Archeologie’ (2021) geldt de dubbelbestemming Waarde – Archeologie 5. Voor deze zone geldt een onderzoeksplicht bij bodemingrepen met een oppervlakte groter dan 1.000 m2 en een verstoringsdiepte vanaf 50 cm beneden maaiveld.
Van oudsher vestigde de mens zich op de overgang van nat naar droog (gradiëntzones). Er is onvoldoende informatie voorhanden over de aan- of afwezigheid van een dergelijke gradiëntzone in of nabij het plangebied. De top van de afzettingen uit het Weichselien bevinden zich op circa 4 meter beneden maaiveld. Op basis van de diepte van het Pleistocene dekzand en de ligging van het plangebied in of nabij een beekdal bestaat een hoge archeologische verwachting op het aantreffen van resten uit het laat-paleolithicum B. Voor het mesolithicum geldt eveneens een hoge verwachting. De omgeving van het plangebied bestond in de periode van landbouwers uit getijdenafzettingen op een fase van veenvorming. De veenvorming in de omgeving van het plangebied vond plaats vanaf omstreeks 5.500 voor Chr. (laat-mesolithicum). Dit landschap bestaat uit een nat milieu en vormt geen gunstige plek voor bewoning. De hoger gelegen delen van het landschap, die pas later bedekt zijn geraakt door veen zoals dekzand kopjes, kunnen aantrekkelijke vestigingslocaties zijn geweest. Indien zulke landschappelijke eenheden aanwezig zijn in het plangebied geldt er een hoge verwachting voor archeologische resten uit het neolithicum en mogelijk ook jongere periodes. Voor de periode van grootschalige veenvorming geldt er een lage verwachting voor nederzettingsresten uit de periode vroeg-neolithicum tot en met vroege middeleeuwen. Het plangebied lag in een relatief laag gebied ten oosten van de historische kern van Geertruidenberg. Raamsdonksveer is ontstaan op de Achterste Dijk aan het einde van de 13e eeuw, de begrenzing van het eerder ontgonnen gebied. Uit bestudering van historische kaarten blijkt dat het plangebied deel uitmaakte van langgerekte strokenverkaveling die in gebruik waren als hooiland. Het plangebied bleef onbebouwd tot de bouw van het industrieterrein. Er geldt voor het plangebied een lage verwachting voor nederzettings- en bebouwingsresten uit de periode late middeleeuwen en nieuwe tijd.

Op basis van het uitgevoerde verkennend veldonderzoek middels boringen kan worden gesteld dat de bodemopbouw binnen het plangebied bestaat uit dekzand, daarop humeuze klei en/of veen, daarop getijdeafzettingen met daarop een antropogeen opgebracht pakket. De top van het dekzand is in boringen 1, 2, 3 en 5 intact. Hierdoor bestaat er een kans dat archeologische resten uit de periode laat-paleolithicum – mesolithicum nog in situ kunnen worden aangetroffen. Op basis van de aangetroffen bodemopbouw zullen de graafwerkzaamheden geen bedreiging vormen voor eventueel aanwezige archeologische resten. Om deze redenen wordt een archeologisch vervolgonderzoek niet noodzakelijk geacht.
De resultaten van dit onderzoek dienen getoetst te worden door de bevoegde overheid (gemeente Geertruidenberg), die op basis van het uitgebrachte advies een besluit zal nemen. Wij willen de opdrachtgever erop wijzen dat dit selectieadvies nog niet betekent dat er al bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen.
Het uitgevoerde onderzoek is verricht conform de gestelde eisen en gebruikelijke methoden. Het onderzoek is gericht op het inzichtelijk maken van de toestand van het bodemarchief. Hiermee kan de beschadiging, dan wel vernietiging, als gevolg van de voorgenomen verstoring van een mogelijk aanwezig bodemarchief tot een minimum worden beperkt.
Dit rapport is in december 2023 verstuurd naar de opdrachtgever om het ter goedkeuring voor te leggen aan de bevoegde overheid (gemeente Geertruidenberg). Hier is geen reactie op ontvangen. Aangezien de tweejaarstermijn is verstreken, is besloten om dit rapport in Archis te uploaden zonder het selectiebesluit toe te voegen.