บทบาทผู้นำและเครือญาติที่ส่งผลต่อเศรษฐกิจชุมชน: กรณีศึกษาชุมชนม้ง บ้านทับเบิก ตำบลวังบาล อำเภอหล่มเก่า จังหวัดเพชรบูรณ์

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทผู้นำและเครือญาติที่ส่งผลต่อเศรษฐกิจชุมชน กรณีศึกษาชุมชนม้ง บ้านทับเบิก ตำบลวังบาล อำเภอหล่มเก่า จังหวัดเพชรบูรณ์ซึ่งการศึกษาในครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพ โดยผู้ศึกษาทำการเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการลงพื้นที่สัมภาษณ์จากผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง จำนวน 13 คน ได้แก่ 1) ผู้นำหมู่บ้าน คือ ผู้ใหญ่บ้าน ผู้อาวุโส จำนวน 3 คน 2) เจ้าหน้าที่ภาครัฐ จำนวน 2 คน 3) ประธานสหกรณ์ ผู้จัดการสหกรณ์ สมาชิกสหกรณ์ จำนวน 7 คน และ 4) ประชาชน จำนวน 1 คน ผลการศึกษาพบว่า ผู้นำเป็นปัจจัยหลักที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงด้านทัศนคติของชาวบ้าน จนเกิดการรวมตัวจัดตั้งกลุ่มสหกรณ์การเกษตรได้สำเร็จ โดยผู้นำมีบทบาทสำคัญ ดังนี้ 1) บทบาทวางแผนการดำเนินงานของสหกรณ์ 2) บทบาทประสานความร่วมมือทั้งภายนอกและภายในหมู่บ้าน 3) บทบาทในการให้ความรู้แก่สมาชิก และ 4) บทบาทในการยุติความขัดแย้ง และปัจจัยสำคัญอีกส่วนหนึ่งมาจากระบบเครือญาติ โดยหมู่บ้านทับเบิกมีความสัมพันธ์กันในรูปแบบเครือญาติซึ่งมีบทบาท ได้แก่ 1) บทบาทในการควบคุมกฎระเบียบ และควบคุมทางการเมือง 2) บทบาทในการถ่ายทอดความรู้ 3) บทบาทในการแบ่งปันทรัพยากร และการให้ความช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ซึ่งเครือญาติถือว่าเป็นจุดเด่นของพื้นที่ส่งผลทำให้การดำเนินงานประสบความสำเร็จ ดังนั้นผู้นำและระบบเครือญาติจึงมีความสำคัญต่อการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนเป็นอย่างมาก ที่สามารถนำพาหมู่บ้านไปสู่ความสำเร็จในการทำสหกรณ์การเกษตรหมู่บ้าน ทำให้เกิดการแก้ไขปัญหาร่วมกัน มีการกระจายทรัพยากรอย่างทั่วถึง เกษตรกรมีรายได้ที่มั่นคง ช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของเกษตรกรและผู้คนในชุมชนให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น