Bureauonderzoek en Bouwdossieronderzoek Archeologie Plangebied Vlasbaan 5 te Leiderdorp, gemeente Leiderdorp

Hamaland Advies heeft in opdracht van Exploitatie Maatschappij Zijldijk Zuid (EMZZ) een archeologisch bureauonderzoek conform de BRL SIKB 4002 en een bouwdossieronderzoek uitgevoerd voor de geplande sloop van een bestaande loods en de nieuwbouw die daarvoor in de plaats komt aan de Vlasbaan 5 (voorheen Zijldijk 22) te Leiderdorp, gemeente Leiderdorp.Volgens opgaaf van de opdrachtgever bedraagt de totale oppervlakte van het plangebied 3.465 m2. Volgens opgave van de opdrachtgever bedraagt de nieuwe verstoringsdiepte voor de geplande nieuwbouw maximaal 70 cm-mv. Echter, de bestaande maaiveldhoogte zal eerst met circa 60 centimeter opgehoogd worden, waardoor er vanaf het oorspronkelijke maaiveld een bodemverstoring van 10 tot maximaal 20 centimeter plaats zal vinden.Op de archeologische verwachtings- en beleidskaart van de gemeente Leiderdorp heeft het plangebied een zeer hoge archeologische waarde, waarvoor de volgende onderzoeksstappen aangegeven zijn: bureauonderzoek, opstellen PvE waarderend proefsleuvenonderzoek, waardestelling en selectiebesluit (behoud, opgraven/begeleiden, afwaarderen of vrijgeven). Tevens is aangegeven dat het grootste deel van het plangebied al onderzocht is en dat er vondsten uit de Late Middeleeuwen aangetroffen zijn. In het bestemmingsplan De Baanderij is aangegeven dat in archeologisch waardevolle gebieden bodemingrepen die meer dan 100 m2 beslaan voorafgaand aan de ingrepen archeologische moeten worden onderzocht. Voorafgaand aan het onderzoek is afstemming gezocht met Erfgoed Leiden en Omstreken. Afgesproken is dat er in eerste instantie een bureauonderzoek en bouwdossieronderzoekuit gevoerd wordt op basis waarvan eventuele vervolgstappen worden genomen. De resultaten en aanbevelingen uit deze rapportage en het selectieadvies zullen door Erfgoed Leiden en Omstreken (mw. M. Rietkerk) worden getoetst.Conclusie Bij onderzoek dat door Archeomedia/Arnicon is uitgevoerd direct ten oosten van het plangebied zijn resten van kasteelterrein De Zijlhof aangetoond. Op de kaart met AMK-terreinen ligt het plangebied binnen bovengenoem kasteelterrein en is het dus mogelijk dat zich binnen het plangebied nog resten bevinden van één van de (bouw)fases van het kasteel of eventuele bijgebouwen. Onderzoek direct ten zuiden van het plangebied doet vermoeden dat er binnen het plangebied mogelijk sprake is van een komgebied dat gedurende de IJzertijd/Romeinse tijd te nat was voor bewoning. Tevens heeft direct ten zuiden van het plangebied kleiwinning plaatsgevonden. Indien dit ook binnen het huidige plangebied het geval is, is de kans groot dat archeologische resten uit jongere periodes verdwenen zijn. Agrarische werkzaamheden en de bouw en sloop van bebouwing van de voormalige Verenigde Touwfabrieken (Verto) binnen het plangebied kunnen eveneens tot een bodemverstoring geleid hebben.Bouwdossieronderzoek Uit het door Hamaland Advies uitgevoerde bouwdossieronderzoek blijkt dat de bouw van de weverij van de touwfabriek geleid heeft tot bodemverstoringen ter plaatse van de geplande nieuwbouw. Voor de aanleg van de funderingen is de bodem tot maximaal 165 cm-mv verstoord. Daaronder zijn heipalen aanwezig, waarvan er onder de fabriek circa 153 aanwezig waren met een hart-op-hart afstand van 6 x 4,13 meter. Op basis van de heipalen die voor de andere gebouwen van de fabriek gebruikt zijn, kan aangenomen worden dat de lengte van de heipalen van de weverij minimaal 13,50 meter bedraagt.Op basis van archeologisch onderzoek in de omgeving van het plangebied kunnen archeologische lagen vanaf 60-80 cm-mv aanwezig zijn. Door de aanleg van de funderingen is het potentiële archeologisch niveau verstoord geraakt (Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Walcheren). De heipalen hebben tevens gezorgd voor een verstoring tot in de top van het pleistocene zand van de Formatie van Boxtel op een diepte vanaf circa 11,80 m-mv, waarbij achtereenvolgens tevens het Laagpakket van Walcheren (Formatie van Naaldwijk), het Hollandveen (Formatie van Nieuwkoop), het Basisveen (Formatie van Nieuwkoop), Laagpakket van Wormer (Formatie van Naaldwijk) verstoord zijn.Selectieadvies Op basis van het bouwdossieronderzoek is gebleken dat de bodem tot maximaal 165 cm-mv verstoord is door de aanleg van funderingen. Daaronder zijn heipalen met een hart-op-hart afstand van 6 x 4,13 meter aanwezig tot een diepte van minimaal 13,50 m-mv. Archeologische niveaus zijn hierdoor verstoord geraakt. De verwachting op sporen en vondsten van vóór de Late Middeleeuwen werd laag geacht, en de lagen waarin archeologische resten uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd aangetroffen kunnen worden, zijn reeds door de funderingen en heipalen van de voormalige touwfabriek (Verto) verstoord. Hamaland Advies adviseert daarom om voor de geplande bodemingrepen, die tot 20 à 30 centimeter beneden het huidige maaiveld reiken, geen vervolgonderzoek uit te laten voeren (vrijgave). Voor eventuele diepere bodemingrepen, bijvoorbeeld als gevolg van een bodemsanering,dient vooraf afstemming gezocht te worden met Erfgoed Leiden en Omstreken.Selectiebesluit Op 12 augustus 2019 hebben wij van gemeente Leiderdorp de beoordeling ontvangen van het conceptrapport door N. Witte van Erfgoed Leiden en Omstreken. Het rapport voldoet aan de geldende kwaliteitseisen. Het selectieadvies van Hamaland Advies kan worden overgenomen op voorwaarde dat: • Indien dit plan zal worden uitgevoerd, moet voorafgaand aan de werkzaamheden, sloop en nieuwbouw een vergunning worden aangevraagd voor de activiteit het uitvoeren van een werk (voorheen archeologische aanlegvergunning). • De nieuwe funderingspalen niet meer dan 3-5% van het plangebied verstoren en dat de ondergrondse sloop/afknippen van oude palen niet dieper gaat dan 30 cm-mv. • Indien de ingreep leidt tot een grotere of diepere verstoring, worden voorwaarden aan de vergunning verbonden om de archeologische resten te beschermen. Die voorwaarden kunnen zijn: planaanpassing, het nemen van technische maatregelen om aantasting van het bodemarchief tegen te gaan, het uitvoeren van inventariserend archeologisch onderzoek, opgraving, het archeologisch begeleiden van grondwerk of een combinatie daarvan.