Bureauonderzoek en Bouwdossieronderzoek Archeologie Plangebied Vlasbaan 5 te Leiderdorp, gemeente Leiderdorp

Hamaland Advies heeft in opdracht van Exploitatie Maatschappij Zijldijk Zuid (EMZZ) een archeologisch bureauonderzoek conform de BRL SIKB 4002 en een bouwdossieronderzoek uitgevoerd voor de geplande sloop van een bestaande loods en de nieuwbouw die daarvoor in de plaats komt aan de Vlasbaan 5 (voorheen Zijldijk 22) te Leiderdorp, gemeente Leiderdorp.Volgens opgaaf van de opdrachtgever bedraagt de totale oppervlakte van het plangebied 3.465 m2. Volgens opgave van de opdrachtgever bedraagt de nieuwe verstoringsdiepte voor de geplande nieuwbouw maximaal 70 cm-mv. Echter, de bestaande maaiveldhoogte zal eerst met circa 60 centimeter opgehoogd worden, waardoor er vanaf het oorspronkelijke maaiveld een bodemverstoring van 10 tot maximaal 20 centimeter plaats zal vinden.Op de archeologische verwachtings- en beleidskaart van de gemeente Leiderdorp heeft het plangebied een zeer hoge archeologische waarde, waarvoor de volgende onderzoeksstappen aangegeven zijn: bureauonderzoek, opstellen PvE waarderend proefsleuvenonderzoek, waardestelling en selectiebesluit (behoud, opgraven/begeleiden, afwaarderen of vrijgeven). Tevens is aangegeven dat het grootste deel van het plangebied al onderzocht is en dat er vondsten uit de Late Middeleeuwen aangetroffen zijn. In het bestemmingsplan De Baanderij is aangegeven dat in archeologisch waardevolle gebieden bodemingrepen die meer dan 100 m2 beslaan voorafgaand aan de ingrepen archeologische moeten worden onderzocht. Voorafgaand aan het onderzoek is afstemming gezocht met Erfgoed Leiden en Omstreken. Afgesproken is dat er in eerste instantie een bureauonderzoek en bouwdossieronderzoekuit gevoerd wordt op basis waarvan eventuele vervolgstappen worden genomen. De resultaten en aanbevelingen uit deze rapportage en het selectieadvies zullen door Erfgoed Leiden en Omstreken (mw. M. Rietkerk) worden getoetst.Conclusie Bij onderzoek dat door Archeomedia/Arnicon is uitgevoerd direct ten oosten van het plangebied zijn resten van kasteelterrein De Zijlhof aangetoond. Op de kaart met AMK-terreinen ligt het plangebied binnen bovengenoem kasteelterrein en is het dus mogelijk dat zich binnen het plangebied nog resten bevinden van één van de (bouw)fases van het kasteel of eventuele bijgebouwen. Onderzoek direct ten zuiden van het plangebied doet vermoeden dat er binnen het plangebied mogelijk sprake is van een komgebied dat gedurende de IJzertijd/Romeinse tijd te nat was voor bewoning. Tevens heeft direct ten zuiden van het plangebied kleiwinning plaatsgevonden. Indien dit ook binnen het huidige plangebied het geval is, is de kans groot dat archeologische resten uit jongere periodes verdwenen zijn. Agrarische werkzaamheden en de bouw en sloop van bebouwing van de voormalige Verenigde Touwfabrieken (Verto) binnen het plangebied kunnen eveneens tot een bodemverstoring geleid hebben.Bouwdossieronderzoek Uit het door Hamaland Advies uitgevoerde bouwdossieronderzoek blijkt dat de bouw van de weverij van de touwfabriek geleid heeft tot bodemverstoringen ter plaatse van de geplande nieuwbouw. Voor de aanleg van de funderingen is de bodem tot maximaal 165 cm-mv verstoord. Daaronder zijn heipalen aanwezig, waarvan er onder de fabriek circa 153 aanwezig waren met een hart-op-hart afstand van 6 x 4,13 meter. Op basis van de heipalen die voor de andere gebouwen van de fabriek gebruikt zijn, kan aangenomen worden dat de lengte van de heipalen van de weverij minimaal 13,50 meter bedraagt.Op basis van archeologisch onderzoek in de omgeving van het plangebied kunnen archeologische lagen vanaf 60-80 cm-mv aanwezig zijn. Door de aanleg van de funderingen is het potentiële archeologisch niveau verstoord geraakt (Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Walcheren). De heipalen hebben tevens gezorgd voor een verstoring tot in de top van het pleistocene zand van de Formatie van Boxtel op een diepte vanaf circa 11,80 m-mv, waarbij achtereenvolgens tevens het Laagpakket van Walcheren (Formatie van Naaldwijk), het Hollandveen (Formatie van Nieuwkoop), het Basisveen (Formatie van Nieuwkoop), Laagpakket van Wormer (Formatie van Naaldwijk) verstoord zijn.Selectieadvies Op basis van het bouwdossieronderzoek is gebleken dat de bodem tot maximaal 165 cm-mv verstoord is door de aanleg van funderingen. Daaronder zijn heipalen met een hart-op-hart afstand van 6 x 4,13 meter aanwezig tot een diepte van minimaal 13,50 m-mv. Archeologische niveaus zijn hierdoor verstoord geraakt. De verwachting op sporen en vondsten van vóór de Late Middeleeuwen werd laag geacht, en de lagen waarin archeologische resten uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd aangetroffen kunnen worden, zijn reeds door de funderingen en heipalen van de voormalige touwfabriek (Verto) verstoord. Hamaland Advies adviseert daarom om voor de geplande bodemingrepen, die tot 20 à 30 centimeter beneden het huidige maaiveld reiken, geen vervolgonderzoek uit te laten voeren (vrijgave). Voor eventuele diepere bodemingrepen, bijvoorbeeld als gevolg van een bodemsanering,dient vooraf afstemming gezocht te worden met Erfgoed Leiden en Omstreken.Selectiebesluit Op 12 augustus 2019 hebben wij van gemeente Leiderdorp de beoordeling ontvangen van het conceptrapport door N. Witte van Erfgoed Leiden en Omstreken. Het rapport voldoet aan de geldende kwaliteitseisen. Het selectieadvies van Hamaland Advies kan worden overgenomen op voorwaarde dat: • Indien dit plan zal worden uitgevoerd, moet voorafgaand aan de werkzaamheden, sloop en nieuwbouw een vergunning worden aangevraagd voor de activiteit het uitvoeren van een werk (voorheen archeologische aanlegvergunning). • De nieuwe funderingspalen niet meer dan 3-5% van het plangebied verstoren en dat de ondergrondse sloop/afknippen van oude palen niet dieper gaat dan 30 cm-mv. • Indien de ingreep leidt tot een grotere of diepere verstoring, worden voorwaarden aan de vergunning verbonden om de archeologische resten te beschermen. Die voorwaarden kunnen zijn: planaanpassing, het nemen van technische maatregelen om aantasting van het bodemarchief tegen te gaan, het uitvoeren van inventariserend archeologisch onderzoek, opgraving, het archeologisch begeleiden van grondwerk of een combinatie daarvan.Hamaland Advies 受 Exploitatie Maatschappij Zijldijk Zuid（EMZZ）委托，针对莱顿多普（Leiderdorp）市弗拉斯巴恩5号（原齐尔德伊克22号）地块的既有仓库拆除及新建工程，开展了符合《BRL SIKB 4002》标准的案头考古调查与建筑档案考古调查。 规划区域总面积为3465平方米。据委托方提供的信息，新建工程的最大地下扰动深度为70厘米（地下标高，cm-mv）。但需先将现状地面标高抬高约60厘米，因此相较于原始地面，本次作业将造成10至最大20厘米的土壤扰动。 根据莱顿多普市的考古预期与政策地图，该规划区域具有极高的考古价值，需依次开展以下研究步骤：案头考古调查、编制价值评估型试验探槽调查方案、开展价值评估与遴选决定（包括保留、发掘/监护、降低考古价值或准予释放）。同时，规划区域的绝大部分区域已完成考古调查，并发现了中世纪晚期的文化遗存。 《德班德里耶总体规划》明确规定，在考古价值敏感区域内，面积超过100平方米的土壤工程作业需提前开展考古调查。本次调查启动前，已与莱顿及周边遗产管理机构（Erfgoed Leiden en Omstreken）进行协调，初步商定先开展案头考古调查与建筑档案考古调查，再根据调查结果确定后续工作步骤。本报告的研究结果与建议，将由莱顿及周边遗产管理机构的M·里特克尔克女士（mw. M. Rietkerk）进行审核。 结论 阿基奥媒体/阿尔尼康（Archeomedia/Arnicon）在规划区域东侧开展的考古调查已证实齐尔霍夫城堡遗址的存在。在AMK遗址地图中，规划区域位于上述城堡遗址范围内，因此该区域内可能留存有该城堡各建设阶段的遗存或相关附属建筑。 规划区域南侧的考古调查显示，该区域在铁器时代/罗马时期可能为积水洼地，不适宜人类居住。同时，规划区域南侧曾开展黏土开采作业，若该作业范围延伸至本次规划区域内，则晚期的考古遗存大概率已被破坏。规划区域内原联合绳索厂（Verto）的农业作业、建筑施工与拆除活动，同样可能造成土壤扰动。 建筑档案考古调查 Hamaland Advies 开展的建筑档案考古调查显示，原绳索厂织布车间的施工曾造成规划区域内新建工程点位的土壤扰动。为建设地基，作业区域的土壤被扰动至地下最大165厘米深度。该深度以下存在地基木桩，原厂区内约有153根木桩，桩心距为6×4.13米。参考该厂其他建筑使用的木桩规格，可推断织布车间所用木桩的最小长度为13.50米。 结合规划区域周边的考古调查结果，地下60-80厘米深度可能存在考古地层。地基施工已破坏潜在考古层位（奈尔德魏克地层、瓦尔赫伦低沉积层）。地基木桩的扰动深度甚至可达博克斯特尔地层的更新世砂层顶部，深度约为地下11.80米，期间依次破坏了瓦尔赫伦低沉积层（奈尔德魏克地层）、霍兰泥炭（尼克科普地层）、基底泥炭（尼克科普地层）与沃默尔低沉积层（奈尔德魏克地层）。 遴选建议 基于本次建筑档案考古调查结果，规划区域的土壤已被地基施工扰动至地下最大165厘米深度，该深度以下存在桩心距为6×4.13米的地基木桩，最大深度达13.50米。上述作业已破坏考古层位。中世纪晚期以前的文化遗存发现概率极低，而中世纪晚期至近代的遗存层位也已被原绳索厂（Verto）的地基与木桩破坏。因此，Hamaland Advies 建议，针对本次规划中最大至现状地面下20至30厘米的土壤工程作业，无需开展后续考古调查（准予释放）。若涉及更深层的土壤工程作业（例如土壤修复工程），需提前与莱顿及周边遗产管理机构进行协调。 遴选决定 2019年8月12日，我方收到莱顿多普市转交的、由莱顿及周边遗产管理机构的N·威特（N. Witte）出具的概念报告评审意见。该报告符合现行质量要求。Hamaland Advies 的遴选建议可予以采纳，前提为： • 若本规划付诸实施，需在施工、拆除与新建作业启动前，申请执行作业许可（原考古施工许可）。 • 新基础桩的扰动面积不得超过规划区域的3%-5%，且旧桩的地下拆除/截断深度不得超过地下30厘米。 • 若作业造成更大范围或更深层的土壤扰动，需在许可中附加保护考古遗存的相关条件。此类条件可包括：方案调整、采取技术措施防止土壤考古档案受损、开展考古勘察调查、考古发掘、土方工程考古监护，或上述措施的组合。