การพัฒนาชีวผลิตภัณฑ์เพื่อส่งเสริมการเจริญเติบโตและกระตุ้นภูมิต้านทานโรคไหม้ของข้าว

การระบาดของศัตรูพืชนับเป็นปัญหาสำคัญในการผลิตข้าว โดยเฉพาะโรคใบไหม้สาเหตุจากเชื้อรา Pyricularia grisea (Sacc.) โดยงานวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อคัดเลือกแบคทีเรียในการยับยั้งการเจริญของเชื้อ P. grisea สาเหตุโรคไหม้ของข้าว และส่งเสริมความงอกและความแข็งแรงของต้นกล้าข้าว ซึ่งสามารถแยกแบคทีเรียได้ 196 ไอโซเลท แบ่งเป็น 10 กลุ่ม ตามลักษณะทางสัณฐานวิทยา นำมาทดสอบประสิทธิภาพการยับยั้งเชื้อรา P. grisea สายพันธุ์ JM01 ด้วยวิธี Dual culture วางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์เทียบกับ Mancozeb และน้ำนึ่งฆ่าเชื้อ พบว่า แบคทีเรียสายพันธุ์ JMTU02 มีประสิทธิภาพในการยับยั้งการเจริญของ P. grisea ได้ดีที่สุดถึง 55.72% (p≤0.05) รวมทั้งมีประสิทธิภาพในการยับยั้งเชื้อที่ติดมากับเมล็ด ตลอดจนส่งเสริมการงอก และความแข็งแรงของกล้าข้าวพันธุ์ทดสอบ คือ กข 15, กข 85, กข 87, ปทุมธานี1 และแม่โจ้2 โดยพบว่า แบคทีเรียสายพันธุ์ JMTU02 ยังคงมีประสิทธิภาพสูงในการส่งเสริมความงอก ความสูงต้น ความยาวราก และน้ำหนักต้นของพันธุ์ กข 15, ปทุมธานี 1 และแม่โจ้ 2 อยู่ระหว่าง 88-99%, 5.62-12.33 เซนติเมตร, 1.19-4.64 เซนติเมตร และน้ำหนักต้น 0.10-0.11 มิลลิกรัม ตามลำดับ (p≤0.05) นอกจากนี้ยังพบว่า สายพันธุ์ JMTU02 สามารถควบคุมเชื้อราที่ติดมากับเมล็ดพันธุ์ คือ Fusarium spp. ซึ่งมีการเกิดเชื้อราเจริญที่เมล็ดระหว่าง 12.50-75.00%, Penicillium spp. (12.50-62.50%), Rhizopus spp. (10.00-50.00%) และ Aspergillus spp. (0.00-16.66%) ได้เช่นกัน และได้ศึกษาตัวพาที่เหมาะสม ในการผลิตชีวภัณฑ์แบบแห้ง พบว่า ทัลคัม+แป้งข้าวโพด สามารถคงความมีชีวิตของแบคทีเรียสายพันธุ์ JMTU02 ได้ดีที่สุด และทดสอบชีวภัณฑ์ในระดับสภาพไร่พบว่า ข้าวพันธุ์ ปทุมธานี 1, หอมพวง #20 และ กข 43 ในทุกดัชนีชีวภัณฑ์ JMTU02 ทำให้ข้าวมีแนวโน้มเพิ่มผลผลิตขึ้น