Noordwijk, St. Jeroenskerk

<p>Op 11 juni 2018 heeft IDDS Archeologie een archeologische opgraving uitgevoerd in de kerktoren van de Oude Jeroenskerk aan de Voorstraat 44 in Noordwijk, gemeente Noordwijk. Het doel van deze opgraving was het opsporen van de schedel van de 9e-eeuwse heilige Sint Jeroen, die mogelijk tijdens de Reformatie in het torenportaal begraven zou zijn. Daarnaast werd de kans aangegrepen om bouwhistorisch onderzoek te doen naar de funderingen van de toren.<br>Onder de huidige vloer van de toren, die is aangebracht bij een restauratie in 1974, bleek de plavuizenvloer uit 1926 nog intact aanwezig te zijn. Deze bestaat, voor zover kon worden vastgesteld, uit vlakken van 2x2 tegels rode en zwarte plavuizen, gelegd in een bed kalkmortel. Onder de vloer werden de fundamenten van de west- en zuidmuur van de kerktoren aangetroffen. Deze zijn in verband gemetseld en bestaan, net als het schoonmetselwerk, uit oranjerode handvormstenen met het formaat 30 x 15 x 9 cm. Daarnaast is ook gebruik gemaakt van B-keus bakstenen zoals misbaksels en gesinterde bakstenen. Het funderingswerk is zonder duidelijk verband in tras gemetseld. De fundering van de westgevel vertrapt vijfmaal, aangezien in deze gevel de brede hoofdentree is opgenomen. De fundering van de zuidgevel vertrapt slechts éénmaal.<br>Op de funderingen van de kerktoren werd een schedel aangetroffen. Hoewel de onderkaak ontbreekt, zijn in dezelfde zandlaag als de schedel meerdere losse botten aangetroffen die tot hetzelfde individu kunnen behoren, waaronder een onderkaak. De schedel is waarschijnlijk van een man van minimaal 35 die is overleden tussen 1024 en 1153 na Chr. Het kan dus onmogelijk de schedel zijn van Sint Jeroen, die volgens de overlevering in 856 is overleden. Wel zou het de schedel kunnen zijn die in 1316 bij de verbouwing van het hoofdaltaar werd gevonden en die honderden jaren werd vereerd als Sint Jeroen.<br>Hiervoor zijn geen aanwijzingen aangetroffen in de vorm van bijvoorbeeld een container waarin de schedel kan zijn bewaard of vondsten die met verering kunnen worden geassocieerd. Ook de plaatsing van de schedel op de torenfunderingen is hier geen aanwijzing voor: dit is waarschijnlijk gebeurd bij het dichtmaken van de bouwput van de toren. De schedel is afkomstig uit het grafveld dat bij de bouw van de toren is verstoord. Restanten van dit grafveld zijn op een iets dieper niveau aangetroffen in de vorm van een skelet waarvan alleen de schedel en enkele nekwervels zich binnen de opgravingsput bevonden. Het betreft de resten van een vrouw van tussen de 36 en 49 jaar oud die is overleden tussen 1044 en 1204 na Chr.</p>