Middeleeuwse woonterpjes in Wognum.

<p>Op basis van de historische bronnen kan worden beargumenteerd dat Wognum reeds in de<br>10de bestond. Het perceel waarop de opgraving heeft plaatsgevonden, ligt midden in de oude<br>woonkern van Wognum. Toch kan op basis van de archeologische resultaten voor dit perceel<br>geen hogere ouderdom worden vastgesteld dan de eerste helft van de 12de eeuw. Dit is ruim<br>een eeuw later dan dat Wognum moet zijn ontstaan. Door gebrek aan archeologische gegevens<br>van andere percelen in Wognum kan deze historisch veronderstelde datering van aanvang<br>van de bewoning archeologisch niet worden onderbouwd. Dat neemt niet weg dat de oudste<br>archeologische sporen en vondsten die op perceel Kerkstraat 11 zijn aangetroffen wel degelijk<br>archeologisch van groot belang voor deze regio zijn. De grootschalige on‑tginningen in West-<br>Friesland vonden met name in de late 12de eeuw plaats en veel huisterpjes dateren uit de<br>late 12de of 13de eeuw. Oudere sporen en vondsten zijn tot nu toe schaars. De archeologische<br>resultaten van de opgraving op perceel Kerkstraat 11 zijn daarom niet alleen van belang voor<br>de geschiedenis van Wognum, maar ook voor de middeleeuwse ontginningsgeschiedenis van<br>West-Friesland.<br>Het onderzoek heeft aangetoond dat ergens in de eerste helft van de 12de eeuw twee woonterpjes<br>zijn opgeworpen. De kern van het ene terpje ligt onder perceel Kerkstraat 11a en de kern van<br>het tweede terpje onder perceel Kerkstraat 9. Beide terpjes waren minimaal 18,5 meter lang.<br>Ze zijn geleidelijk opgehoogd. In de terplagen is veel huttenleem aangetroffen, evenals kleine<br>hoeveelheden keramiekscherven, dierlijk botmateriaal, brokken basaltlava van maalstenen,<br>enkele ijzeren spijkers en een spinlood. Het zijn de schamele resten van de bewoning in de<br>12de eeuw. Van de huizen op de terpjes is weinig teruggevonden. Bij het meest zuidelijke terpje<br>zijn enkele paalsporen aangetroffen die lijken te behoren bij een huis dat evenwijdig aan de<br>Kerkstraat stond. Tussen beide terpjes was een sloot aanwezig, die mogelijk pas in de 13de<br>eeuw is gegraven. Geheel in de noordwesthoek van het zuidelijke terpje lag een 13de-eeuwse<br>waterput, bestaande uit een schacht in de grond met onderin een houten ton. Deze is rond<br>1300 in onbruik geraakt, waarna dit terpje een tijd lang onbewoond lijkt.<br>Gedurende de 14de, 15de en 16de eeuw vonden weinig activiteiten op het perceel plaats. De<br>oude terpsloot bleef in gebruik. Rond 1650 werd deze sloot gedempt. Waarschijnlijk verrezen<br>op perceel Kerkstraat 11a en Kerkstraat 9 stolpboerderijen. Op de plek van de oude sloot<br>bleef de perceelsgrens liggen. Langs deze grens zijn in de 17de of 18de eeuw enkele koeien<br>begraven, vermoedelijk vanwege een veeziekte. Op zeker moment heeft een perceelswijziging<br>plaatsgevonden waarbij volledig perceel Kerkstraat 11 bij Kerkstraat 9 werd gevoegd. Het erf<br>werd in de 19de eeuw als boomgaard gebruikt.</p>