Plangebied De Posten te Enschede, gemeente Enschede.

In opdracht van Stichting De Posten heeft RAAP in november 2024 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor het plangebied De Posten te Enschede in de gemeente Enschede. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning. Het plangebied ligt op de westflank van de Enschedese stuwwal. Op de geologische kaart van Enschede-Glanerbrug ligt De Posten voornamelijk in een zone met fluvioperiglaciale afzettingen, met aan de noordwestzijde mogelijk nog ondiepe keileem. Met name op eventuele ruggen of welvingen kunnen nog archeologische resten vanaf de steentijd (paleolithicum) en de eerste landbouwers (neolithicum) worden verwacht. Het plangebied ligt echter in de bebouwde kom van Enschede en is derhalve niet gekarteerd op bodemkundige- of geomorfologische kaarten. Op basis van extrapolatie en bestudering van historische kaarten en het Actueel Hoogtebestand Nederland ligt een deel van het plangebied op een dergelijke welving met potentieel plaggendek. Derhalve geldt hier een middelhoge archeologische verwachting. Aan de zuidoostzijde geldt een lage archeologische verwachting. Helemaal aan de noordrand geldt een hogere archeologische verwachting. Vanaf 1973 worden in het plangebied de gebouwen van woonzorgcentrum ‘De Posten’ opgeleverd. Op de topografische kaart van 1977 is dan nog sprake van een kleine waterpartij. Het centrum is rond 2005 verbouwd en zijn er diverse (verouderde) panden gesloopt en aangebouwd. De laatste zijvleugel aan de zuidwestzijde van het oorspronkelijke pand is rond 2020 verdwenen. Bij de aanbouw van het zorgcentrum in jaren 1970 zal een groot deel van het landschap zijn vergraven. Echter is de mate van verstoring niet overal even duidelijk en geldt derhalve aan de noordwestzijde nog een hogere archeologische verwachting voor de periode vanaf het neolithicum tot en met de nieuwe tijd. Uit het veldonderzoek blijkt in vrijwel het hele plangebied sprake van AC-profielen. Aan de westzijde is de ondergrond sterk vermengd met leem- en zandbrokken en grind. Aan de noordzijde van het plangebied is op 85 cm -mv, onder een grijs zandpakket, het oude maaiveld waargenomen (36,8 m +NAP). Vanaf 1,2 m -mv is een sterk verbruinde BC-horizont en vervolgens C-horizont aanwezig (36,5 m +NAP). In het centrale en zuidelijker boorprofiel zijn indicatoren van gedempte waterpartijen waargenomen en blijkt de voormalige ‘vijver’ rond 1977 met leem en puinfragmenten (baksteen) te zijn dichtgegooid. Op basis van het bovenstaande blijkt de ondergrond in een groot deel van het plangebied tot onder het archeologisch relevante niveau verstoord. Op de locaties met een (deels) intact bodemprofiel, blijkt lijkt sprake van bodems die ontstaan zijn onder natte condities. Derhalve is in het plangebied ‘De Posten’ voornamelijk sprake van een landschappelijk laaggelegen, natte zone. Op basis van de resultaten van dit onderzoek blijkt dat in het plangebied geen archeologische resten bedreigd worden. Daarom wordt in het kader van de voorgenomen bodemingrepen geen vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) noodzakelijk geacht. Indien bij de uitvoering van de werkzaamheden onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verplicht (vondstmelding via ARCHIS). Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Enschede, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.