Heumen Hatertse Heide Schaderapport RM 45864 Booronderzoek

<p>ADC ArcheoProjecten heeft in november 2013 een oppervlaktekartering en booronderzoek uitgevoerd. In het kader van project " Bosomvorming Hatertse en Overasseltse Vennen" is op een deel van Rijksmonument 45864 de strooisellaag verwijderd. Aangezien de archeologische resten hierdoor aan het oppervlak kunnen liggen, zijn deze werkzaamheden uitgevoerd om te bepalen in hoeverre het Rijksmonument door deze werkzaamheden is verstoord.</p><p>Het Rijksmonument betreft een terrein waarin zich drie grafheuvels uit het Laat-Neolithicum - Vroege en/of Midden- Bronstijd ( 2850-1100 voor Chr.) bevinden. Mogelijk bevinden zich hier ook sporen van een urnenveld uit de Late Bronstijd/Vroege IJzertijd (1100-500 voor Chr.). De bodem bestaat uit zand en het monument is gelegen op lage landduinen aan de noordoever van een ven. Alle drie de heuvels hebben bijzettingen uit de Vroege IJzertijd; hetgeen wijst op de mogelijke aanwezigheid van een urnenveld. Er zijn hiervoor geen visuele aanwijzingen bij een veldverkenning in 2003 aangetroffen.1 Ter documentatie van mogelijk blootliggende resten, heeft op het deel van het Rijksmonument, waar de strooisellaag is verwijderd een oppervlaktekartering plaatsgevonden. Er zijn geen vondsten aan het oppervlak aangetroffen binnen het beschermde areaal.</p><p>Om te bepalen in hoeverre de bovenlaag is aangetast door de werkzaamheden is een booronderzoek uitgevoerd. Op basis van het booronderzoek blijkt dat het bodemprofiel grotendeels intact is. Alleen de A0-horizont (strooisellaag) is door de werkzaamheden verwijderd. Alleen op de hoogste delen is de top van het profiel verstoord. De archeologisch sporen zullen hierdoor nog grotendeels intact zijn. In de tijd dat de grafheuvels zijn opgeworpen, zijn er mogelijk ook randstructuren als greppels, palissades of vlakgraven aangelegd. De sporen die deze randstructuren veroorzaken in de bodem, blijven echter bewaard en zijn archeologisch interessant. Het feit dat het bodemprofiel grotendeels intact is, wijst er op dat er tussen die tijd en nu in de bodem weinig veranderd is. Dit betekent dat de mogelijke sporen van randstructuren in de top van de zandige afzettingen zijn ingegraven en nu dus open en bloot kunnen liggen. Erosie van de zandige afzettingen is nu daarom wel een reële bedreiging. Het is dus belangrijk om het dekzand zo snel mogelijk weer af te dekken.</p><p>De geplande ingreep – het uitstrooien van gechopperde heide – is niet bedreigend voor de archeologische waarden. Er dient wel rekening gehouden te worden met de in de aanbeveling genoemde randvoorwaarden. Conform de Monumentenwet 1988 worden Rijksmonumenten in principe in situ behouden. Uitsluitend indien dit niet mogelijk is, kan behoud ex situ plaatsvinden.</p><p>ADC ArcheoProjecten adviseert het Rijksmonument in situ te behouden door deze af te dekken met gechopperde heide. Om schade aan het Rijksmonument te voorkomen, worden de volgende randvoorwaarden geadviseerd: <br>- Om insporing en verdichting te voorkomen rijden met zwaar materieel zoveel mogelijk beperken.<br>- Maak gebruik van dubbelluchts- of ballonbanden om de druk zoveel mogelijk te verspreiden.<br>- Rijd in rechte banen en blijf buiten de aanwezige (steile) taluds.<br>- Vermijd de natte laagten met zwaar materieel.<br>- Breng een laag van tenminste 10 cm gechopperde heide aan in verband met zetting.</p>