Kerkstraat Niekerk 20251120 472788 Kerkstraat te Niekerk eindrapport rev01_goedgekeurd door BG

<p>In de periode van 28 maart – 6 april 2022 heeft Antea Group een opgraving (protocol 4004, variant archeologische begeleiding)1 uitgevoerd aan de Kerkstraat 7 te Niekerk. De aanleiding tot het uitvoeren van dit onderzoek zijn de geplande grondwerkzaamheden aan de Kerkstraat 7 te Niekerk. Hier is een hoge- en lagedruk gasleiding vervangen, waarbij ook alle afsluiters zijn vervangen.De bestaande archeologische verwachtingskaart en beleidskaart zijn als basis genomen voor het bepalen van de archeologische waarde van het plangebied. Op deze verwachtings- en beleidskaart ligt het plangebied in een zone waarvoor een hoge archeologische verwachting geldt. Het ligt daarnaast ook in een zone dat als wierde en AMK-terrein is geregistreerd. De opgestelde regelgeving hiervoor, Waarde Archeologie 2 (WR-a2), geldt dat archeologisch onderzoek verplicht is bij bodemingrepen die meer dan 15 m2 bedragen. De geplande werkzaamheden overschrijden deze vrijstellingsgrens, waardoor een omgevingsvergunning verplicht is. Op basis van het uitgevoerde vooronderzoek was de archeologische verwachting dat er in het plangebied resten van de kerkwierde van Niekerk konden worden verwacht. Hoewel deze wierde op basis van de verhoging in het landschap en de nog aanwezige kerk met bijbehorende begraafplaats als AMK-terrein is geregistreerd, heeft er nooit eerder gravend archeologisch onderzoek plaatsgevonden. Onduidelijk is dus tot op heden nog steeds hoe de wierde er ondergronds uitziet, in hoeverre er sprake is van verstoring en hoe oud de wierde precies is. Op basis van het vooronderzoek wordt vermoed dat de wierde middeleeuws is en enkel in gebruik is geweest als kerkwierde, echter is niet uit te sluiten dat de wierde al langer in gebruik is geweest en eerder werd bewoond.Het onderzoek dient dan ook antwoord te geven op de volgende hoofdvraag: zijn er binnen het plangebied één of meer vindplaatsen aanwezig, en zo ja, zijn deze behoudenswaardig? Tijdens het onderzoek zijn sporen aangetroffen die behoren tot de kerkwierde van Niekerk. In alle profielen zijn wierdelagen aangetroffen die liggen op een diepte van tussen de 60 en 170 cm -mv. Er is direct op de kwelderbodem een wierdelaag aangetroffen. Hoewel in deze onderste wierdelaag geen vondsten in zijn aangetroffen, is er wel een stuk kogelpotaardewerk aangetroffen in de wierdelaag er direct boven. Dit betekent dat de laag op de kwelder mogelijk uit dezelfde tijd komt, of mogelijk nog ouder is. Ook is er een nieuwetijdse gedempte sloot aangetroffen, die ooit de begraafplaats begrensde. De wierdelagen lopen op in zuidelijke richting, maar dit geldt tevens voor de natuurlijke ondergrond (kwelder). Aan de hand van de archeologische vondsten zijn de sporen te dateren in de late middeleeuwen – nieuwe tijd. Dit komt overeen met de archeologische verwachting. Er zijn geen dateerbare vondsten of sporen aangetroffen die ouder zijn dan de late middeleeuwen, echter betekent dat niet dat die elders in de wierde niet aanwezig kunnen zijn. Ook zijn er geen funeraire sporen aangetroffen, ook deze kunnen buiten het nu ontgraven deel van de wierde verwacht worden. Op basis van de beleving is het nu onderzochte deel van de vindplaats (kerkwierde van Niekerk) als behoudenswaardig gewaardeerd. De hoge archeologische waarde waarmee dit gebied is 1 Tijdens het vooronderzoek is ten onrechte het protocol 4004 (opgraven, variant archeologische begeleiding) toegewezen aan het onderzoek. Omdat het hier gaat om een niet eerder gewaardeerde vindplaats, had dit volgens de richtlijnen in de KNA 4.1. eigenlijk protocol 4003 (proefsleuven, variant archeologische begeleiding) moeten zijn. Om deze reden worden eventueel aangetroffen vindplaatsen worden in deze rapportage alsnog gewaardeerd.bestempeld, is daarom op zijn plaats en hoeft niet aangepast te worden. Bij toekomstig onderzoek rondom de nu ontgraven sleuven dient rekening te worden gehouden met intacte archeologische lagen die behoren tot de kerkwierde en die direct onder de bouwvoor verwacht kunnen worden.</p>