Nederzettingsresten uit de IJzertijd op een lösskaap aan de Hopelerweg te Landgraaf

<p>In opdracht van de provincie Limburg heeft RAAP een opgraving uitgevoerd op een vindplaats met resten uit de IJzertijd uitgevoerd aan de Hopelerweg te Landgraaf. Het onderzoek is het vervolg van een proefsleuvenonderzoek uit 2009 in het kader van de aanleg van de toekomstige buitenring (BPL), waarbij de vindplaats op tracé-deel T4 aan de Hopelerweg werd ontdekt (vindplaats 6). Het doel van de opgraving was het veilig stellen van de wetenschappelijke informatie van deze vindplaats (behoud ex situ) en het beantwoorden van de onderzoeksvragen. Tijdens het onderzoek zijn 21 werkputten aangelegd met een totale oppervlakte van circa 9.393 m².</p><p>Het plangebied ligt op de noordoostelijke uitloper van een lösskaap, op een helling naar een in het zuidoosten liggende laagte. Op basis van profielen werd duidelijk dat, behoudens enige recente verstoring, grote delen van het onderzoeksgebied zijn afgetopt als gevolg van bodemerosie of afgraving. Uitgaand van een oorspronkelijk intact lössprofiel (radebrikgrond), moet rekening gehouden worden met een ontbrekend pakket van minstens 70 cm. Aangezien archeologische resten hier vanaf het maaiveld te verwachten zijn, is de vindplaats dus ernstig geërodeerd.</p><p>In totaal zijn slechts 43 archeologische grondsporen aangetroffen, bestaande uit dertig kuilen, twaalf paalsporen en één greppel. De (ondiepe) kuilen liggen geconcentreerd in het zuidoosten van het onderzoeksgebied, met enkele paalsporen ten oosten daarvan. De concentratie lijkt te worden begrensd door een greppel. Met behulp van de paalsporen kunnen twee structuren gereconstrueerd worden: een vierpalige en een mogelijk zespalige spieker. Behoudens deze resten uit de IJzertijd zijn ook nog enkele kuilen uit de Middeleeuwen of Nieuwe tijd gevonden.</p><p>De sporen uit de IJzertijd hebben weinig vondsten in de vorm van aardewerk en natuursteen opgeleverd, waarvan bijna de helft afkomstig is uit de greppel. Enkele aangetroffen metaalvondsten dateren uit de Middeleeuwen of de Nieuwe tijd. Tijdens het onderzoek zijn negen botanische monsters verzameld, maar deze bleken na een waardering niet analysewaardig. Wel zijn vijf 14C-analyses uitgevoerd, die uitkomen op dateringen in de Vroege of Midden IJzertijd. </p><p>Het sterk verweerde prehistorische aardewerk vormt de belangrijkste vondstcategorie. Het gaat om 179 fragmenten handgevormd aardewerk (1,7 kilo), waarvan na uitselecteren van huttenleem en gruis nog 86 fragmenten (1,2 kilo) overbleven voor determinatie en analyse. Dit aardewerk is slechts in acht gevallen versierd. In slechts drie gevallen kon een (vorm)type gedetermineerd worden. Op basis van de potvormen, versieringen, verschraling, afwerking en dikte van het aardewerk wordt het complex gedateerd in de Vroege IJzertijd.</p><p>De vindplaats wordt geïnterpreteerd als de (sterk geërodeerde) overblijfselen van een nederzetting uit de Vroege IJzertijd en mogelijk het begin van de Midden IJzertijd. Opmerkelijk is de greppel, omdat greppels niet veel voorkomen in de IJzertijd. In de meeste gevallen gaat het dan om een omheining van een grafveld of heiligdom, in veel minder gevallen om de omheining van een nederzetting. De reeds bekende greppels dateren bovendien vooral uit de Late IJzertijd. In Landgraaf-Hopelerweg wijst niets op een omheining van een grafveld of heiligdom. De greppel vormt ook geen omheining rondom een nederzetting, maar lijkt alleen de zuidelijke zijde van de nederzetting van een laagte in het landschap af te scheiden.</p><p>Met de opgraving is het onderzoek in het onderzoeksgebied afgesloten. Ondanks de slechte conservering binnen het onderzoeksgebied kunnen in aangrenzende gebieden buiten het plangebied wel behoudenswaardige resten aanwezig zijn. Daarom wordt aanbevolen archeologisch onderzoek uit te voeren indien ontwikkelingsplannen voor aangrenzende gebieden worden voorgenomen.</p>