Begraafplaats Hoornaar, gemeente Molenlanden Documentatie OM5442199100 EARTH Integrated Archaeology Rapporten 272

<p>In opdracht van RPS Advies- en Ingenieursbureau heeft EARTH Integrated Archaeology in september 2023 een archeologisch onderzoek uitgevoerd onder protocol Inventariserend Veldonderzoek Overig (IVO-O 4003/ verkennende fase door middel van boringen) in twee plangebieden in Hoornaar, gemeente Molenlanden. Binnen het plangebied zijn bodemverstorende ingrepen voorzien ten behoeve van de uitbreiding van de begraafplaats.<br>Om de te verwachte archeologische resten in het plangebied conform de richtlijnen van de Nederlandse archeologie te documenteren en te behouden (in situ of ex situ) is er door het Bevoegd Gezag (BG) besloten om een verkennend booronderzoek te laten uitvoeren.<br>Het doel van het verkennend booronderzoek is het vaststellen of de gespecificeerde verwachting op basis van het bureauonderzoek klopt en om eventueel de verwachting op basis van het booronderzoek bij te stellen. Meer specifiek is binnen dit booronderzoek gelet op de diepteligging en mate van intactheid van een in de ondergrond aanwezig rivierduin.<br>Het onderzoek is uitgevoerd volgens de eisen die in de KNA 4.1 worden gesteld aan een bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek verkennende fase door middel van boringen. De boringen zijn uitgevoerd met behulp van een mechanische aqualock boor. In totaal zijn in het plangebied 14 boringen gezet tot een diepte van maximaal 8 meter onder maaiveld.<br>Het booronderzoek bevestigt grotendeels de gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied en heeft duidelijk gemaakt dat in het plangebied een rivierduin op variabele dieptes in de ondergrond aanwezig is. Dit rivierduin vormt daarbij het archeologisch relevante niveau, dat in ieder geval deels intact aanwezig is. Voor de hoogste delen van het duin in het oostelijk deel van het plangebied geldt daarbij dat er een hoge archeologische verwachting geldt voor vrijwel alle perioden.<br>Daarbij heeft het booronderzoek tevens duidelijk gemaakt dat het westelijke deelgebied zich op een steile flank van het rivierduin bevindt en dat het oostelijke deelgebied zich vermoedelijk op de top en deels op een flauw hellende flank bevindt. In het oostelijke deel is daarbij afdekking met jongere klei- en veenpakketten beperkt aanwezig en in het westelijke deel bevindt zich juist een dik pakket (3,5 - 6 meter) klei en veen op het rivierduin. In de holocene veen- en rivierkleipakketten zijn geen archeologische niveaus aanwezig.<br>De aard van de geplande ingrepen (aanbrengen van een ophoging) maakt echter ook duidelijk dat deze ten dele een zeer beperkte bedreiging vormen voor eventueel aanwezige archeologische resten in de top van het rivierduin. Op basis van diverse zettingsonderzoeken in onder andere Flevoland is te verwachten dat een ophoging van het plangebied met maximaal twee meter zand nauwelijks effect zal hebben op de conservering van de archeologische resten die zich in de top van het rivierduin bevinden.<br>Echter, gezien de ondiepe ligging van de top van het rivierduin in het oostelijke deel van het plangebied is de kans wel groot dat eventuele spoorniveaus in de top van het rivierduin beschadigd worden door de ophoging en met name de belasting met zware (landbouw)voertuigen. Alleen de bouwvoor van 20 cm biedt onvoldoende bescherming. Daarom adviseert EARTH om in het oostelijke deelgebied waar de top van het rivierduin zich binnen 1 meter onder maaiveld bevindt een proefsleuvenonderzoek uit te voeren teneinde de aanwezigheid van spoorniveaus in de top van het rivierduin te controleren. Voorafgaand aan het gravend onderzoek dient een Programma van Eisen opgesteld te worden dat goedgekeurd dient te worden door gemeente Molenlanden.<br>Voor het westelijk deel geldt dat vervolgonderzoek uitgevoerd dient te worden uitgevoerd bij ontgravingen die dieper dan 3 meter onder maaiveld plaatsvinden. Dit vervolgonderzoek dient te bestaan uit een karterend booronderzoek door middel van avegaarboringen.<br>Het bovenstaande vormt een selectieadvies en is opgesteld in samenspraak met en vastgesteld door Bevoegd Gezag (de Gemeente Molenlanden) op 3 oktober 2023. Op basis van dit onderzoek zal de bevoegde overheid een besluit nemen over de daadwerkelijke omgang met het risico archeologie.<br>Dit neemt echter niet weg dat de uitvoerder van het grondwerk gewezen dient te worden op de plicht archeologische vondsten te melden bij de bevoegde overheid, zoals staat aangegeven in artikel 5.10 van de Erfgoedwet. Deze melding kan plaatsvinden bij gemeente Molenlanden via e-mail [e-mail] en [e-mail].</p>