Plangebied Zaltbommel Stadsgracht te Zaltbommel, gemeente Zaltbommel

<p>In opdracht van RCE heeft RAAP in november 2018 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor het plangebied Zaltbommel Stadsgracht te Zaltbommel in de gemeente Zaltbommel. Op basis van het bureauonderzoek zijn de verwachte begrenzingen van de binnen- en buitengracht bepaald. Op basis van historisch kaartmateriaal is zo nauwkeurig mogelijk een reconstructie gemaakt van de situatie na de 14e eeuwse versterking van de stad.</p><p>Het booronderzoek heeft in eerste instantie de aanwezigheid van een (gedeeltelijk) intacte grachtvulling kunnen aantonen. In tweede instantie is het gelukt om iets meer te zeggen over de begrenzing, diepte en de erin aanwezige lagen. Boring 4 bevindt zich waarschijnlijk op de restanten van de wal tussen de beide grachten. Deze interpretatie wordt versterkt door de waarneming van ongestoorde 12e/13e eeuwse grachtvullingen onder de lagen van de wal. Daarom is de 14e eeuwse binnengracht in ieder geval niet breder dan 25 m en zal er mogelijk, voordat sprake was van een dubbele gracht, oorspronkelijk een enkele gracht rond de stad hebben gelegen, breder dan de latere binnengracht. De overige boringen laten een gelaagde opbouw zien van de grachtvulling. Het aantal boringen is echter te gering om algemene uitspraken te doen over de opbouw. In ieder geval zijn meerdere niveaus waargenomen met verschillende archeologische indicatoren, als baksteen, houtskool, fosfaatverkleuring en aardewerk. In boring 2 werd redelijk boven in de vulling op circa 2,75 m NAP naast middeleeuws Pingsdorf aardewerk ook nieuwtijds industrieel wit aardewerk aangetroffen. De grachtvullingen met veel indicatoren reikt tot een hoogte van 0,9 m NAP tot 0,4 m –NAP. Hieronder is sprake van een sterk gelaagd pakket dat waarschijnlijk is te interpreteren als restgeulvulling. Mogelijk heeft een deel van deze restgeul dienst gedaan als gracht. Ook hierin zijn op twee locaties een puntje baksteen en mortel aangetroffen. Het beddingzand van de stroomgordel bevindt zich op een hoogte van 2,71 m –NAP tot 0,8 m –NAP.</p><p>Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied archeologische resten aanwezig zijn en worden afgedekt door een 20e eeuws, verontreinigd afvalpakket . Aangezien met het verkennend booronderzoek onvoldoende informatie is verzameld om tot een waardering te komen, zou een archeologisch vervolgonderzoek in de vorm van een proefsleuvenonderzoek een logische vervolgstap zijn. Een dergelijk onderzoek zou tot doel hebben informatie te verzamelen over de datering van de grachtvullingen, de aard van het onderliggende gelaagde pakket en daarmee uiteindelijk ook ten aanzien van de oorspronkelijke diepte van de gracht. Er is echter geconcludeerd dat een proefsleuvenonderzoek niet mogelijk is. Derhalve wordt geadviseerd de sanering van het 20e eeuwse pakket archeologisch te laten begeleiden, waarbij de begeleiding zich met name richt op het pakket direct onder de 20e eeuwse afvallaag en op de zone waar de insteek van de historische gracht wordt verwacht. Ook bij de begeleiding zal het niet mogelijk zijn om diepere sleuven aan te leggen omdat daarmee het risico bestaat op vermenging van schone en vervuilde lagen.</p>