NIKEL ATOMLARI BILAN KOMPENSATSIYALANGAN KREMNIYNING ELEKTROFIZIK BARQARORLIGIGA GAMMA-NURLANISHNING TA'SIR QILISH MEXANIZMLARI

Ushbu maqolada nikel atomlari bilan kompensatsiyalangan monokristall kremniy namunalarining (𝑆𝑖⟨𝑁𝑖⟩) elektrofizik xossalari barqarorligiga gamma-nurlanish (γ gamma 𝛾-irradiation) dozasining ta’sir qilish mexanizmlari mikroskopik va kinetik jihatdan tadqiq etilgan. Tadqiqotning dolzarbligi zamonaviy qattiq jism elektronikasi va yadroviy asbobsozlik sohalarida yuqori radiatsiyaviy maydonlarda parametrlari o‘zgarmaydigan mikroelektron qurilmalar uchun yangi materiallar bazasini yaratish muammosi bilan belgilanadi. Maqolaning asosiy maqsadi — kremniy kristall panjarasidagi nikel hosil qilgan chuqur energetik darajalarning gamma-kvantlar ta’sirida Frenkel juftliklari (vakansiya va tugunlararo atomlar) bilan o‘zaro ta’sirlashuv qonuniyatlarini aniqlashdan iborat. Eksperimental o‘lchovlar davomida kompensatsiyalangan namunalarning solishtirma elektr qarshiligi va Xoll effekti ko‘rsatkichlaridan keng foydalanish orqali makroskopik o‘zgarishlar tahlil etildi. Natijalar qismida turli nurlanish bosqichlarida zaryad tashuvchilar konsentratsiyasi, harakatchanligi va o‘tkazuvchanlik turining radiatsiyaviy o‘zgarishlari raqamlarsiz va foizlarsiz, faqatgina fizikaviy sifat mezonlariga tayangan ikkita alohida jadval formatida mukammal shaklda ko‘rsatib berilgan. Maqola yakunida radiatsion texnologiyalardan yarimo‘tkazgich asboblar parametrlarini modifikatsiyalashda samarali foydalanish bo‘yicha 5 ta qat’iy ilmiy-texnik tavsiya ilgari surilgan.