Archeologische basisrapportage

In juli en september 2025 heeft de afdeling Erfgoed van de gemeente Utrecht een archeologisch bureau- en booronderzoek uitgevoerd aan de Peltlaan 172 in de gemeente Utrecht. De aanleiding van het onderzoek is de sloop en nieuwbouw van een jongerenhuiskamer en een jongerencultuurhuis. De oppervlakte van de bestaande bouw is 630 m2. Onder het gebouw is een kruipruimte met een diepte van ca. 1 m -Mv aanwezig. De nieuwbouw is grotendeels binnen de contour van de bestaande bebouwing gepland, en krijgt een oppervlakte van ca. 615 m2. Verder wordt de buitenruimte opnieuw ingericht.

Volgens de archeologische waardenkaart (2023) van de gemeente Utrecht ligt de nieuwbouw in een zone met een middelhoge archeologische verwachting (WA5). De vrijstellingsgrens voor grondwerkzaamheden ligt hier op 500 m2 en dieper dan 30 cm-mv. Op basis van de omvang van de graafwerkzaamheden wordt de vrijstellingsgrens overschreden en is het uitvoeren van een archeologisch vooronderzoek verplicht gesteld door de gemeente Utrecht.

Uit het bureauonderzoek blijkt dat binnen het plangebied archeologische resten vanaf de ijzertijd kunnen worden verwacht. Uit de Romeinse tijd kunnen sporen aanwezig zijn die te relateren zijn aan de limesweg. In de ondergrond is de Houten stroomrug aanwezig, een crevasse-systeem met zijn eigen oeverwallen. De iets hoger gelegen oeverafzettingen langs de crevassegeulen zijn aantrekkelijke locaties geweest voor bewoning in het verleden. Ook na het inactief worden van de crevasse blijven de stroomruggen als relatief hoger gelegen zones in het landschap achter en zijn de zandige kleien aantrekkelijk voor landbouw en bewoning. Tevens kunnen resten uit de middeleeuwen en nieuwe tijd van met name agrarische activiteiten worden verwacht, uit de periode nadat het gebied is ontgonnen.
Uit de boringen blijkt dat binnen het plangebied een ophogingslaag van 1,6–1,8 m dik aanwezig is, die uit zand met lokaal een dunne kleilaag bestaat. Daaronder bevindt zich een natuurlijke bodemopbouw met komafzettingen, oever- en crevasse-afzettingen en beddingafzettingen. Een vegetatiehorizont (humeuze kleilaag) is direct onder de ophoging aangetroffen.
In de boringen is alleen één grindje en een klein baksteenfragment aangetroffen. Er zijn geen aanwijzingen voor een vindplaats of bewoningssporen. Gezien de ligging van het plangebied ten opzichte van de voormalige Galecopperdijk en de limesweg wordt de kans op archeologische resten in het plangebied laag ingeschat. Advies is dat geen vervolgonderzoek nodig is.

Bovenstaande vormt een selectieadvies. Het is aan het bevoegd gezag van de gemeente om het selectieadvies over te nemen dan wel anders te besluiten.
Voor vrijgegeven plangebieden bestaat altijd de mogelijkheid dat tijdens graafwerkzaamheden toch losse sporen en vondsten worden aangetroffen. Het betreft dan vaak kleine sporen of resten die niet door middel van een booronderzoek kunnen worden opgespoord. Op grond van de Erfgoedwet, artikel 5.10, dient zo spoedig mogelijk melding te worden gemaakt van de vondst bij de Minister. In de gemeente Utrecht dient de melding bij de afdeling Erfgoed te worden gedaan ([e-mail]).