Arnhem, Kerkplein. Inventariserend Veldonderzoek door middel van proefsleuven (IVO-P)

<p>In opdracht van Gemeente Arnhem, Dienst Stadsbeheer heeft BAAC bv tussen 7 maart en 4 april 2016 een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd in het plangebied Kerkplein te Arnhem, gemeente Arnhem. Aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen bouw van woningen en een bioscoop in het plangebied. Het plangebied maakt deel uit van AMK-terrein 13197. Dit betreft de binnenstad van Arnhem en is geclassificeerd als terrein van hoge archeologische waarde. In eerste instantie is een archeologisch bureau- en booronderzoek uitgevoerd en vervolgens is het plangebied behandeld als onderdeel van een bureau- en historisch onderzoek betreffende de zuidelijke binnenstad. De aanbevelingen in deze rapportages1 zijn deels door het bevoegd gezag overgenomen en hebben geleid tot onderhavig proefsleuvenonderzoek.</p><p>Het plangebied ligt in het hart van het centrum van de bebouwde kom direct ten westen van de Eusebiuskerk in de gemeente Arnhem. Het terrein is gelegen op het Kerkplein en wordt aan de noordzijde begrensd door de Broerenstraat, aan de oostzijde door de kerk en aan de zuidzijde door de Turfstraat. Het plangebied is sinds 1945 onbebouwd en ingericht als plein. Het plangebied is in gebruik als marktplein. De oppervlakte van het plangebied bedraagt circa 2500 m².</p><p>In het plangebied zijn in totaal 175 spoornummers uitgedeeld. Hiervan zijn 133 sporen archeologisch relevant, te weten een beerput, een goot, een greppel, vier kelders, 67 kuilen (en/of vullingslagen van kuilen) zeven muurdelen, tien uitbraaksporen, elf paalkuilen, spitsporen, een vlijlaag en tien vloerdelen. Opmerkelijk is het ontbreken van sporen uit de Tweede Wereldoorlog. De sporen bevinden zich in twee sporenniveaus, die van elkaar worden gescheiden door ophoog pakketten. Het eerste niveau heeft betrekking op het stedelijke bouwblok dat hier stond vanaf de 14e eeuw tot 1944. Het betreft muurwerk van huizen, tuinmuren, kelders, kuilen en een put. Met name de resten van muurwerk zijn slecht geconserveerd. De sporen van het bouwblok zijn fragmentarisch bewaard gebleven, zo zijn de meeste teruggevonden kelders uitgebroken tot op het vloerniveau. Bij projectie van de sporen op de kadastrale minuut van 1832 zijn de meeste sporen toe te schrijven aan de toen aanwezige straten en gebouwen. De sporen op het tweede niveau hebben betrekking op nederzettingssporen van een agrarische nederzetting bestaand uit afvalkuilen, paalkuilen, waterputten en een greppel. Aangezien delen van de B/C-horizont bewaard zijn gebleven zijn de sporen hier beter bewaard gebleven. Toch is er spraken van verstoringen voor jongere sporen uit het niveau van vlak 1.Er zijn geen specifieke sporen gevonden die betrekking hebben op het gebruik als cultusplaats. Wel is er als opspit een fragment van een Tatinger kan gevonden. Dergelijke kannen worden over het algemeen beschouwd als liturgisch vaatwerk. De vondst is in ieder geval een indicatie voor de aanwezigheid van een religieus gebouw in de directe nabijheid in de late 8e of 9e eeuw. Er zijn geen resten gevonden die direct betrekking hebben op de eerste kerk. Het vondstmateriaal bestaat uit glas, metaal, keramiek, dierlijk bot, natuursteen en bouwkeramiek. Er zijn tijdens het onderzoek geen geschikte vondstcontexten voor monstername gevonden.</p>