Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Operettestraat te Apeldoorn, gemeente Apeldoorn (GD) Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Operettestraat te Apeldoorn, gemeente Apeldoorn (GD)

<p>Laagland Archeologie heeft in juli – augustus 2021 een Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase uitgevoerd aan de Operettestraat te Apeldoorn. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de bouw van een aantal nieuwe woningen in het plangebied.<br>Het onderzoek is uitgevoerd conform de protocollen SIKB KNA 4002 en 4003.Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.<br>Op basis van het bureauonderzoek ligt het plangebied in een zone met dekzandwelvingen op oudere helling- en daluitspoelingswaaierafzettingen. Op basis van de gemeentelijke bodemkaart is een (dun) plaggendek te verwachten, dat op een veldpodzolgrond is aangelegd. Bij eerder archeologisch onderzoek ten zuidwesten van het plangebied is geen plaggendek aangetroffen en ook geen dekzand; onder een verstoord pakket bevonden zich hier fluvioperiglaciale afzettingen. Op basis van oude kaarten (specifiek de eerste kadastrale kaart van 1832) lijkt het waarschijnlijk dat alleen in het meest zuidoostelijke deel van het plangebied daadwerkelijk een plaggendek is geweest. Het meest westelijke plangebied was destijds nog onontgonnen (heide) en tussen heideareaal en bouwland lag een strook met hakhout. Ten zuidoosten van het plangebied is zeer waarschijnlijk bewoning binnen de periode laat-Paleolithicum tot en met Bronstijd geweest, maar de bodem in het betreffende gebied is dusdanig verstoord dat geen intacte vindplaats meer resteert. Wat zuidelijker is een stenen werktuig uit dezelfde periode gevonden. Nabij het plangebied lag een boerenerf (erve Sprenkelaar), dat op basis van historische bronnen tot in ieder geval de eerste helft van de 14e eeuw is terug te voeren.<br>Op basis van de inventarisatie worden met name resten uit de periode Laat-Paleolithicum tot en met Bronstijd verwacht (hoge verwachting). Naast resten uit deze periode kunnen ook resten uit latere perioden worden verwacht. Voor de IJzertijd tot en met Vroege Middeleeuwen wordt daarbij een middelhoge verwachting aangehouden. Op basis van landschappelijke criteria was het plangebied ook in deze periode waarschijnlijk geschikt voor bewoning, maar in de directe omgeving zijn geen archeologische resten uit deze periode bekend. Voor de periode Late Middeleeuwen en Nieuwe Tijd geldt eveneens een middelhoge verwachting, gebaseerd op de aanwezigheid van het nabije laatmiddeleeuwse erve Sprenkelaar (Sprakeler). Het gaat dan met name om resten van terreininrichting (greppels/sloten en dergelijke ) en spiekers en andere kleine bijgebouwtjes.<br>Het uitgevoerde verkennende booronderzoek heeft tot doel het verwachtingsmodel te toetsen en zonodig aan te vullen. Hiertoe zijn verspreid over het toegankelijke deel van het plangebied verkennende boringen gezet. In dit stadium is verkennend booronderzoek de meest efficiënte onderzoekswijze om de archeologische potentie van het plangebied in kaart te brengen. Bij het booronderzoek is een AC-profiel aangetroffen. Het verstoorde pakket is gemiddeld ongeveer 60 cm dik. De onderzijde van het dit pakket bevat resten van de onderliggende C-horizont. De nog intacte natuurlijke ondergrond bestaat uit een C-horizont in fluvioperiglaciale afzettingen van grindig, matig-slecht gesorteerd zand. Resten van bodemvorming zijn niet aangetroffen. Op grond van het ontbreken van een intacte natuurlijke top kan voor dit plangebied een lage verwachting voor alle perioden worden aangehouden. Echter, resten van diepere grondsporen (vanaf het Neolithicum) kunnen nog bewaard zijn gebleven. Geadviseerd wordt dan ook het plangebied vrij te geven van verder onderzoek.<br>Selectiebesluit De gemeente Apeldoorn, hierin vertegenwoordigd door mevr. M. Kenemans, gaat niet akkoord met dit advies. Men acht de archeologisch-wetenschappelijke waarde van eventuele resten van diepere grondsporen zeker wel van archeologisch belang. Nader onderzoek in de vorm van een proefsleuvenonderzoek (IVO-P) wordt daarom noodzakelijk geacht indien de geplande graafwerkzaamheden dieper plaatsvinden dan 35 cm -mv over een totaaloppervlak van meer dan 500 m2.</p>