Het Commandement en de Bentheimerpoort in het Bogasgebied te Coevorden

<p>In het plangebied zijn vier werkputten onderzocht, tot de ontgravingsdiepte ten behoeve van de<br>nieuwbouw. Tijdens de opgraving is de natuurlijke ondergrond niet bereikt. Op de vlakken zijn<br>antropogene lagen aangesneden, die te maken hebben met ophoging van de stad (steigeraarde), de<br>wallen en opvulling van grachten. De aangetroffen resten zijn te herleiden tot het Commandement aan<br>de noordzijde van het plangebied en de Bentheimerpoort met naastgelegen gracht aan de zuidzijde van<br>het plangebied. Het Commandement werd voor het eerst vermeld in 1645. De Bentheimerpoort dateert<br>uit 1620. Bij de ontmanteling van de vesting in 1870 zijn deze gebouwen grotendeels afgebroken en is<br>de vestinggracht gedempt.</p><p>Commandement<br>Aan de noordzijde van het plangebied zijn resten van het Commandement aangetroffen. Aan de<br>westzijde van het gebouw bevond zich de woning van de commandeur, het zogenaamde Commandeurs<br>Logement. Aan de oostzijde lagen de soldatenbarakken. Van het Commandeurs Logement zijn<br>funderingen, kelders en een beeput gevonden. De hoge status van de bewoners bleek met name uit de<br>vondsten uit de beerput van de commandant, die op basis van de dateringen van de vondsten tussen<br>1680 en 1720 in gebruik is geweest. Hierin werden bijzondere vondsten gedaan, zoals lakzegels van de<br>correspondentie, fraaie glas- en aardewerkvondsten en voorwerpen van metaal. Het dierlijk bot en de<br>botanische resten geven een beeld van het voedsel dat in het Commandement op tafel kwam. Meest<br>opmerkelijk is toch wel de klauw van een ijsbeer, die waarschijnlijk aan een berenvel heeft gezeten dat<br>bij de commandeur op de vloer lag.<br>Van de soldatenbarakken zijn resten van funderingen, vloeren, twee kelders en haardplaatsen<br>gevonden. Het vondstmateriaal dat in de omgeving van de barakken gevonden is vormt de neerslag<br>van het soldatenleven. De metaalvondsten bestaan uit militaria (musketkogels en onderdelen van<br>wapens), gereedschap (bijlen en een schop), duiten, knopen en gespen. Verder zijn vondsten van<br>gebruiksaardewerk en kleipijpen gevonden.</p><p>Bentheimerpoort<br>Van de Bentheimerpoort zijn aan weerszijden van de Bentheimerstraat funderingen van baksteen<br>gevonden. De top van de funderingen lag 0,7 m –mv en de fundering reikte tot 2,65 m daaronder. De<br>gehele poortconstructie is op basis van de opgravingsresultaten, gecombineerd met historisch bekende<br>gegevens gereconstrueerd. Deze was 18,9 m breed, met centraal een doorgang, die onder de huidige<br>Bentheimerstraat ligt. De doorgang was 3,3 m breed en 21,95 m lang. Ten zuiden van de poort zijn<br>grachtvullingen aangesneden. De datering van het vondmateriaal bevestigt de demping van de<br>vestinggracht in de tweede helft van de 19e eeuw. Ten noorden van de gracht heeft een vestingwal<br>gelegen. Hiervan resteren enkele schuingestelde lagen die in het profiel zijn gedocumenteerd.<br>Waarschijnlijk zijn deze wallen gebruikt om de naastgelegen gracht aan het eind van de 19e eeuw te<br>dempen.</p><p>19e en 20e eeuw<br>Aan het eind van de 19e eeuw werd de vesting ontmanteld. Het Commandement en de aangrenzende<br>soldatenbarakken werden gesloopt, de funderingen, kelders en delen van de vloeren bleven daarbij<br>echter gespaard. Op de fundamenten van het Commandement werden nieuwe gebouwen gezet. Ter<br>plaatse van de barakken verrezen enkele nieuwe gebouwen. Op de plaats van de wallen, de poort en<br>de gracht werden in de loop van de 19e en 20e eeuw nieuwe gebouwen gezet, waarvan delen van de<br>funderingen en kelders bij de opgravingen in kaart zijn gebracht.</p>