แม่ที่มีลูกเป็นกะเทย: การต่อรองอัตลักษณ์ความเป็นแม่ภายใต้เพศสถานะและเพศวิถีในสังคมไทย

วิทยานิพนธ์เล่มนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) การต่อรองอัตลักษณ์และบทบาทความเป็นแม่ของ “แม่ที่มีลูกเป็นกะเทย” เมื่อแม่รับรู้ว่าลูกเป็นกะเทยหลังจากการเปิดเผยตัวตนทางเพศของลูก 2)กระบวนการจัดการในเชิงความสัมพันธ์ระหว่างแม่และลูก หลังจากรับรู้เพศสถานะและเพศวิถีของลูก และการดำรงตนในนิยามอัตลักษณ์ของแม่ที่มีลูกเป็นกะเทยเพื่อต่อรองหรือต่อสู้ภายใต้บรรทัดฐานของสังคม 3) ให้ทราบถึงผลลัพธ์ของการต่อรองอัตลักษณ์ความเป็นแม่ของแม่ที่มีลูกเป็นกะเทยภายใต้เพศสถานะและเพศวิถีในสังคมไทย โดยเลือกศึกษาแม่ที่มีลูกเป็นกะเทยในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ จำนวน 5 คนโดยคัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจงที่ได้รับรู้เพศสถานะและเพศวิถีของลูกแล้ว ใช้วิธีการศึกษาวิจัยจากเอกสารงานวิจัยและวรรณกรรมและการลงพื้นที่เพื่อสัมภาษณ์เชิงลึกจากการศึกษาพบว่าแม่ที่มีลูกเป็นกะเทยทั้ง 5 คน มีการต่อรองอัตลักษณ์ความเป็นแม่ตั้งแต่ให้กำเนิดลูกจนถึงการได้รับรู้เพศสถานะและเพศวิถีของลูก จึงต้องต่อรองกับอัตลักษณ์ความเป็นแม่ในอุดมคติ โดยการพัฒนาอัตลักษณ์ความเป็นแม่จากประสบการณ์ของตนเองภายใต้บริบทเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมสังคมไทยภาคเหนือ อีกทั้งการรับรู้ว่าลูกเป็นกะเทยแม่จะต้องต่อรองโดยต่อรองกับอุดมการณ์ความเป็นแม่ คือให้การยอมรับและเลี้ยงดูลูกที่เป็นกะเทยหรือตามเพศสถานะและเพศวิถีของลูก จากกรณีศึกษาแม่ทั้ง 5 คน ไม่ได้ห้ามหรือพยายามเปลี่ยนแปลงลูกหรือมีความรู้สึกในเชิงลบต่อลูก พร้อมที่จะทำความเข้าใจและยอมรับในเพศสถานะของลูกแม่บางคนคอยสนับสนุนลูกในทุก ๆ ด้าน เช่น การให้คำแนะนำเกี่ยวกับการใช้ชีวิตแบบผู้หญิงหรือความรัก เป็นต้น เพียงแต่แม่ยังคงมีความกังวลใจในเรื่องการใช้ชีวิตร่วมกับคนอื่นในสังคม และเรื่องคู่ชีวิตของลูกแม่ทั้ง 5 คนมีกระบวนการในการยอมรับอัตลักษณ์ทางเพศของลูกเกิดจากสั่งสมประสบการณ์การรับรู้เพศสถานะและเพศวิถีของลูกด้วยตนเองจากประสบการณ์การเลี้ยงดูลูกตั้งแต่เด็กและสังเกตพฤติกรรมของลูกด้วยตนเอง จากครูที่โรงเรียน เพื่อนและคนรอบข้างของลูก หรือลูกเป็นคนบอกด้วยตนเอง ทำให้แม่ไม่สามารถปฏิเสธความจริง นำไปสู่ “การทำใจ” ยอมรับอัตลักษณ์ทางเพศของลูกที่เป็นกะเทยแบบมีเงื่อนไขภายใต้การยอมรับที่ความประพฤติที่ดีของลูก และลูกสามารถประสบความสำเร็จในชีวิตได้ ดังนั้นแม่สามารถก้าวข้ามความคาดหวังของสังคมเกี่ยวกับเพศของลูกภายใต้ความคาดหวังของสังคมของการเป็น “แม่ที่ดี” ที่ต้องเลี้ยงลูกให้เป็นคนดีของสังคมเกิดจากการปรับกฎเกณฑ์ความคาดหวังของสังคมเกี่ยวกับลูกที่เป็นกะเทย ยิ่งไปกว่านั้นผลของการต่อรองอัตลักษณ์ความเป็นแม่ทำให้แม่มีความเข้าใจในเพศสถานะและเพศวิถีของลูกและสามารถสร้างสัมพันธภาพที่ดีในครอบครัวอีกด้วย