ผลของโปรแกรมการสนับสนุนทางสังคมต่อความเหนื่อยหน่ายในผู้ดูแลผู้ป่วยติดเตียง

การวิจัยครั้งนี้ เป็นการวิจัยแบบกึ่งทดลองแบบสองกลุ่ม วัดก่อนและหลังการทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการสนับสนุนทางสังคมต่อความเหนื่อยหน่ายในผู้ดูแลผู้ป่วยติดเตียง กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ดูแลผู้ป่วยติดเตียง และมีคุณสมบัติตามเกณฑ์ที่กำหนดจำนวน 60 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง และกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 30 คน กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการสนับสนุนทางสังคม ซึ่งประกอบด้วย 8 กิจกรรม ใช้เวลากิจกรรมละประมาณ 60 นาที สัปดาห์ละ 2 ครั้ง ติดต่อกัน 4 สัปดาห์ และกลุ่มควบคุมได้รับการดูแลปกติ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ โปรแกรมการสนับสนุนทางสังคมซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 3 ท่าน และแบบประเมินความเหนื่อยหน่าย ของแมสเลช (Maslach Burnout Inventory) มีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟ่าของครอนบาคเท่ากับ .87 วิเคราห์ข้อมูลทั่วไปโดยใช้สถิติพรรณนา เปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยความเหนื่อยหน่ายของผู้ดูแลผู้ป่วยติดเตียงในกลุ่มทดลองก่อนและหลังการทดลอง ด้วยสถิติทดสอบค่าทีชนิดที่ไม่เป็นอิสระต่อกัน (Dependent t-test) และเปรียบเทียบผลต่างค่าเฉลี่ยคะแนนความเหนื่อยหน่ายของผู้ดูแลผู้ป่วยติดเตียงระหว่างก่อนและหลังได้รับโปรแกรมการโปรแกรมการสนับสนุนทางสังคม ในกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม ด้วยสถิติทดสอบค่าทีชนิดที่เป็นอิสระต่อกัน (Independent t-test)ผลการวิจัยสรุปได้ ดังนี้ คือ1) คะแนนเฉลี่ยความเหนื่อยหน่ายของผู้ดูแลผู้ป่วยติดเตียง กลุ่มทดลองที่ได้รับโปรแกรมการสนับสนุนทางสังคมหลังการทดลอง (M=42.47, SD=12.23) ต่ำกว่าก่อนการทดลอง (M=63.60, SD=12.09) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t=17.23, p<.001) 2) ผลต่างค่าเฉลี่ยคะแนนความเหนื่อยหน่ายของผู้ดูแลผู้ป่วยติดเตียงก่อนและหลังการทดลอง ระหว่างกลุ่มทดลอง (D1=21.13, SD=6.72) และกลุ่มควบคุม (D2=1.93, SD=3.78) แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญมางสถิติ (t=-16.39, p<.001)ผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่า โปรแกรมการสนับสนุนทางสังคม สามารถลดความเหนื่อยหน่ายในการดูแลผู้ป่วยติดเตียงของผู้ดูแลได้อย่างมีประสิทธิผล ดังนั้นโปรแกรมการสนับสนุนทางสังคมจึงเป็นอีกทางเลือกหนึ่ง สำหรับบุคลากรทางสุขภาพ ที่จะนำไปช่วยเหลือผู้ดูแลผู้ป่วยในกลุ่มผู้ป่วยติดเตียง หรือกลุ่มผู้ป่วยอื่น ๆ ที่มีระยะเวลาในการดูแลคล้ายกันเป็นระยะเวลานาน ในการส่งเสริมให้ความเหนื่อยหน่ายในการดูแลลดลงได้