Monitoring mosselzaadinvanginstallaties Burgzand Waddenzee

In opdracht van het Ministerie van Economische Zaken, Directie Dierlijke Agroketens en Dierenwelzijn (DAD) heeft Periplus Archeomare B.V. in nauwe samenwerking met Rijkswaterstaat een archeologisch monitoringsonderzoek uitgevoerd in de Waddenzee. Het onderzoek bestond uit de opname en analyse van multibeamgegevens in een gebied met mosselzaadinvanginstallaties (MZI’s).In de opnamen zijn geen duidelijke afwijkingen (zoals paalgaten) zichtbaar die wijzen op de aanwezigheid van de MZI installaties afgelopen jaar. Ook individuele slijpgeulen, veroorzaakt door de aanwezigheid van de installaties zijn niet waargenomen. Enerzijds kan dit komen door de relatief lage resolutie van het gebruikte multibeamsysteem, anderzijds is het goed mogelijk dat de gaten en sporen weer zijn opgevuld met zand onder invloed van de getijdestromen.De directe invloed van de aanwezigheid van Mosselzaadinvanginstallaties op de omgeving is niet aangetoond. Het plaatsen en weghalen van de installaties resulteren wel in beschadiging van de zeebodem. Door het hoge dynamische karakter van het gebied kunnen door het effect van de stroming slijpgeulen (eddy currents) verwacht worden rond de palen in de bodem. Deze erosie geulen verdwijnen snel nadat de palen uit de grond verwijderd worden.Voor het gebied geldt echter dat de verdieping van het gebied door natuurlijke omstandigheden (verplaatsen van de natuurlijke stroomgeul) significant groter zal zijn dan veranderingen veroorzaakt door de aanwezigheid van een MZI installaties. Concrete aanwijzingen voor de aanwezigheid van archeologische objecten in het gebied zijn met sonar en multibeam niet aangetoond. De verwachting is wel, dat vooral in het westelijk en zuidelijk deel van het gebied nog ongestoorde resten begraven liggen. Bij de te verwachten doorgaande verdieping van het gebied kunnen deze resten aan het oppervlak komen en worden blootgesteld aan erosie.Uit het onderhavige onderzoek is gebleken dat de analyse van periodiek ingewonnen multibeamdata ook toepasbaar is voor het monitoren van vergelijkbare vindplaatsen onder water. Het gaat hierbij om vindplaatsen die zich in een dynamisch milieu met mobiele zandlaag bevinden. Dit geldt bijvoorbeeld voor de Noordzee en de Zeeuwse Delta.Geadviseerd wordt, om het gebied de komende jaren te blijven monitoren met multibeam. Hiermee kunnen vrijspoelende historische resten in vooral het westelijk deel van het gebied gelokaliseerd worden en kunnen maatregelen getroffen worden om deze resten te behouden. Praktisch gezien kan dit simultaan uitgevoerd worden met de jaarlijkse monitoring van het archeologische monument Burgzand.