Inbreidingslocatie Werkensedijk, gemeente Werkendam. Archeologisch Bureauonderzoek en karterend booronderzoek

<p>Vestigia B.V., Archeologie & cultuurhistorie, heeft in opdracht van de Werkendamse Projectontwikkeling Maatschappij BV archeologisch vooronderzoek uitgevoerd op een inbreidingslocatie aan de Werkensedijk in Werkendam (Provincie Noord-Brabant). Het onderzoek was noodzakelijk in verband met een bestemmingsplanwijziging voor de bouw van een aantal nieuwe woningen op het betreffende perceel. <br>Archeologische vooronderzoeken zijn sinds het interimbeleid gebruikelijk en worden uitgevoerd om archeologische waarden in een potentieel waardevol archeologisch gebied in kaart te brengen. Deze archeologische effectrapportage is een weerslag van een dergelijk archeologisch vooronderzoek en bestaat uit een bureauonderzoek, een veldverkenning en een controlerend booronderzoek. De resultaten van de onderzoeken zijn in dit rapport weergegeven. </p><p>De gemeente Werkendam is samengesteld uit een aantal plaatsen, te weten Werkendam, Sleeuwijk, Dussen, Hank en Nieuwendijk en de gehuchten Schans en Kille. De plaats Werkendam is ontstaan door de samenvoeging van de dorpen Werkendam en De Werken in 1950. Beide dorpen zijn ontstaan ten tijde van de bedijking van de Grote of Zuidhollandse waard in de dertiende eeuw. De oudste vermelding van Werkendam als zelfstandig dorp dateert uit 1241.<br>Hoewel het gebied Land van Altena, waarvan het grondgebied van Werkendan deel uit maakt, tientallen Archis-meldingen kent en daarom archeologisch als zeer waardevol moet worden gezien, zijn er slechts een aantal Archismeldingen bekend binnen de grenzen van de gemeente Werkendam. Op de IKAW (Indicatieve Kaart Archeologische Waarden) staat voor de inbreidingslocatie bij de Werkensedijk een hoge archeologische verwachting aangegeven, maar zijn er geen Archismeldingen van de locatie zelf en de nabije omgeving. De CWNB (Cultuurhistorische Waardenkaart Noord-Brabant) daarentegen kent de gronden direct naast de oostkant van de Werkensedijk een lage archeologische indicatieve waarde toe en geeft alleen een hoge historisch geografische waarde aan het gebied.<br>Beide verwachtingen zijn niet gebaseerd op archeologische waarnemingen die er in Werkendam zijn gedaan. Zij zijn vooral gebaseerd op de ligging van de stroomrug van de rivier de Werken en de opgeworpen dijken. Stroomruggen en kunstmatige ophogingen in het landschap bevatten in het algemeen archeologisch waardevolle informatie. Bovendien liggen in de regio een aantal Archismeldingen in een min of meer vergelijkbare natuurlijke context.</p><p>Het bureauonderzoek heeft geen directe en feitelijke informatie over de inbreidingslocatie Werkensedijk opgeleverd. Uit de Archismeldingen en bronvermeldingen blijkt dat er in de plaats Werkendam sinds het begin van de dertiende eeuw na Christus bewoning en andere activiteiten hebben plaats gevonden. Bewoning in tijden hiervoor is alleen aantoonbaar in de wijdere omgeving van Werkendam, het Land van Altena en het Land van Heusden. Het betreft een aantal vindplaatsen en vondstmeldingen uit de prehistorie en de Romeinse tijd, het overgrote deel dateert uit de middeleeuwen. De meest nabij gelegen archeologische vindplaats, ongeveer een kilometer ten zuiden van de inbreidingslocaties is het monument Uithof van Floreffe, gedateerd aan het einde van de 12e eeuw.</p><p>Het booronderzoek is uitgevoerd met het primaire doel de genese en opbouw van de bodem te onderzoeken en om vast te kunnen stellen of er archeologisch relevante lagen in de bodem bewaard zijn gebleven. Daarnaast is er gelet op de aanwezigheid van archeologische indicatoren in de boringen.</p><p>Aan de hand van geografische en geofysische informatie, de hoogtekaart en de boorstaten is duidelijk geworden dat de ondergrond van de inbreidingslocatie Werkensedijk bestaat uit Poldervaaggronden en Drechtvaaggronden . Beide typen zijn in dit geval kalkhoudend en bevatten veen of moerig materiaal op geringe diepte dat doorgaans minder geschikt is voor bewoning.</p><p>In de boringen zijn geen aanwijzingen voor archeologisch relevante lagen aangetroffen en ook geen archeologische indicatoren als bijv. aardwerk, houtskool of botmateriaal. De toegankelijkheid van de oppervlakte van het terrein echter was slecht, waardoor een systematische oppervlaktekartering niet mogelijk was. Vestigia concludeert dat de archeologische verwachting voor de inbreidingslocatie, zoals toegekend in de IKAW, naar beneden dient te worden bijgesteld. Het onderzoek heeft voor het plangebied geen archeologische resultaten opgeleverd. Vervolgstappen met betrekking tot de archeologie worden dan ook niet aanbevolen.</p>