Bureauonderzoek Garreweersterweg 16-17 te Appingedam (gemeente Eemsdelta)

Antea Group projectnummer 493751 In juni-juli 2024 is in opdracht van Enexis Netbeheer B.V. door Antea Group een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd, om een archeologische verwachting op te stellen voor een tracé aan de Garreweersterweg 16 te Appingedam (gemeente Eemsdelta). Hier worden werkzaamheden verricht aan de laag- en middenspanningskabels, tevens wordt er een nieuw transformatorstation geplaatst (maximaal 10 m2). Het gehele tracé heeft een lengte van 635 meter, waarvan 7 meter uitgevoerd zal worden door middel van gestuurde boringen. Het overige deel van het tracé, 628 meter, wordt in open ontgraving uitgevoerd. Dit bestaat uit sleuven van maximaal 1 meter breed en maximaal 1,2 meter diep. Het totale oppervlak in open ontgraving bedraagt circa 628 m2. Het grootste deel van het plangebied, namelijk 570 meter, valt binnen de dubbelbestemming met Waarde Archeologie 4. Het overige deel van het tracé, 65 meter, valt in de dubbelbestemming met Waarde Archeologie 2. Op basis van historisch kaartmateriaal en de gemeentelijke archeologische beleidsadvieskaart van de voormalige gemeente Appingedam wordt duidelijk dat hier inderdaad een hogere archeologische verwachting geldt. Het gaat hier namelijk om de aanwezigheid van een verdwenen boerderijplaats. De rest van het plangebied kent een algemene hoge archeologische verwachting voor het aantreffen van resten vanaf de late ijzertijd tot en met de nieuwe tijd. De geplande werkzaamheden overschrijden de opgestelde vrijstellingsgrenzen voor beide dubbelbestemmingen. Een omgevingsvergunning en nader onderzoek zijn dan ook noodzakelijk. Om deze reden, en ook om een specifieke archeologische verwachting op te stellen voor het plangebied, is dit bureauonderzoek uitgevoerd. Landschappelijk gezien ligt het plangebied in een vlakte van getij-afzettingen, maar ook deels op een getij-inversierug. Verder naar het noorden zijn er meerdere wierden uit de late ijzertijd – nieuwe tijd gelegen op diezelfde getij-inversierug. Resten vanaf de late ijzertijd tot en met de nieuwe tijd kunnen dan ook worden aangetroffen binnen het gehele plangebied – zowel van agrarische activiteiten als (tijdelijke) bewoningsresten uit deze perioden. De nadruk ligt hoogstwaarschijnlijk echter op dergelijke resten vanaf de late middeleeuwen. Aan de hand van historisch kaartmateriaal wordt duidelijk dat het plangebied deels parallel loopt met een oude weg. Tevens was langs deze weg de eerder genoemde verdwenen boerderijplaats aanwezig (zone met dubbelbestemming Waarde Archeologie 2). Het aantreffen van resten uit de late ijzertijd binnen de ontgravingsdiepte wordt echter niet uitgesloten. Deze zullen dan bestaan uit (tijdelijke) bewoningsresten (op mogelijk nog onbekende wierden) en agrarische activiteiten. Binnen het onderzoeksgebied zijn er weinig bodemverstoringen bekend. Op basis van bodemkundige gegevens en eerder uitgevoerd archeologisch onderzoek wordt de dikte van de bouwvoor geschat op circa 0,5 meter. Hieronder bevinden zich (natuurlijke) kleiafzettingen waarin archeologische resten kunnen voorkomen. Aan de hand van een uitgevoerde KLIC-oriëntatieverzoek werd duidelijk dat voor grote delen van het plangebied geldt dat er geen overlap is met een bestaand kabelbed. De kans op het aantreffen van een intacte bodem is dan ook groot. Wel doorsnijdt het tracé op enkele locaties een bestaande gas- en waterleiding – hier is de bodem mogelijk wel verstoord. Eventuele aanwezige archeologische resten kunnen zich dan nog in de profielwanden bevinden. Advies Antea Group Aan de hand van landschappelijke kenmerken en bekende (archeologische en historische) gegevens wordt duidelijk dat voor het gehele plangebied een hoge archeologische verwachting geldt. De hoge archeologische verwachting geldt in ieder geval voor het deel van het tracé bij de verdwenen boerderij. Hier wordt tevens gegraven buiten een bestaand kabelbed, dus er bestaat een grote kans om een intacte bodem aan te treffen. Voor het overige deel van het tracé geldt tevens een hoge archeologische verwachting voor het aantreffen van bewoningsresten en/of resten van agrarische activiteiten vanaf de late ijzertijd. Vanwege deze hoge archeologische verwachting adviseert Antea Group om alle geplande werkzaamheden (Afbeelding 17 en bijlage 493751-05) uit te laten voeren onder archeologische begeleiding (proefsleuven, variant archeologische begeleiding, protocol 4003). Dit wordt ook geadviseerd voor de locatie waar het nieuwe transformatorstation wordt geplaatst. Revisiebeheer In de huidige revisie (revisie 01) zijn de opmerkingen van bevoegd gezag verwerkt. Deze versie is opnieuw voorgelegd aan het bevoegd gezag.