การใช้โดรนในการปราบปรามอาชญากรรม: ศึกษามาตรการเพิ่มประสิทธิภาพการบังคับใช้กฎหมายอาญากับการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของประชาชน

การนำโดรนมาใช้ในการปราบปรามอาชญากรรมนั้นเป็นมาตรการหนึ่งที่มีประสิทธิภาพในการบังคับใช้กฎหมายอาญา แต่ในขณะเดียวกันสิทธิเสรีภาพของประชาชนที่อาจได้รับผลกระทบจากการใช้โดรนดังกล่าวก็ยังจำเป็นต้องได้รับความคุ้มครองควบคู่กันไปด้วยภายใต้กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (พ.ศ.2560) และประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา อย่างไรก็ตาม จากการศึกษาพบว่าหากมีการนำโดรนมาใช้ในการปราบปรามอาชญากรรมแล้วกฎหมายในหลายมาตราอาจต้องมีการปรับปรุงเพิ่มเติม กล่าวคือ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 83 นั้นแม้จะสามารถใช้บังคับครอบคลุมไปถึงกรณีของการใช้โดรนในการจับกุมผู้ต้องสงสัยหรืออาชญากรก็ตาม แต่ก็ยังมีปัญหาบางประการที่เกี่ยวกับการใช้โดรนติดอาวุธที่ทำให้ถึงตายในกรณีของการจับกุมดังกล่าว ยิ่งไปกว่านั้นสิทธิเสรีภาพของประชาชนซึ่งเกี่ยวข้องกับการจับและการค้นแม้จะได้รับการคุ้มครองภายใต้ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาก็ตาม ทว่า กลับมิได้มีบัญญัติไว้โดยตรงในประมวลกฎหมายดังกล่าวถึงอำนาจในการใช้โดรนในการจับโดยไม่มีหมายจับในเหตุเร่งด่วน และการค้นในที่รโหฐานอันรวมถึงยานพาหนะอันมีลักษณะของการเป็นที่อยู่อาศัย โดยไม่มีหมายค้นในเหตุเร่งด่วน ส่วนกรณีของสิทธิในความเป็นส่วนตัวและสิทธิของบุคคลที่จะมีความปลอดภัยซึ่งได้รับความคุ้มครองภายใต้ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาก็อาจถูกกระทบอย่างหลีกเลี่ยงมิได้ เนื่องจากมิได้มีมาตราใดของประมวลกฎหมายดังกล่าวที่บัญญัติไว้ถึงการใช้โดรนในการตรวจตราที่รโหฐานอันรวมถึงยานพาหนะอันมีลักษณะของการเป็นที่อยู่อาศัย ส่วนกรณีของสถานการณ์ฉุกเฉินอันเกี่ยวข้องกับความผิดอุฉกรรจ์ที่ใช้ความรุนแรง สิทธิเสรีภาพของเหยื่ออาชญากรรมที่ต้องการความคุ้มครองอย่างเร่งด่วนก็มีแนวโน้มที่จะถูกละเมิดเนื่องจากมิได้มีการบัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายนี้โดยตรงถึงการใช้โดรนในการค้นหรือตรวจตราบุคคลหรือยานพาหนะในที่สาธารณสถานในกรณีพิเศษ ดังนั้น เพื่อเป็นการลดปัญหาที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต ดุษฎีนิพนธ์นี้จึงมีข้อเสนอแนะคือ บัญญัติถึงการห้ามใช้โดรนติดอาวุธในกรณีทั่วไป และบัญญัติถึงการใช้โดรนติดอาวุธที่ทำให้ถึงตายพร้อมทั้งเงื่อนไขของการโดรนดังกล่าวในกรณีเฉพาะเจาะจง ไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา บัญญัติให้อำนาจแก่เจ้าพนักงานตำรวจในการใช้โดรนในการจับโดยไม่มีหมายจับในเหตุเร่งด่วน และการใช้โดรนในการค้นในที่รโหฐานอันรวมถึงยานพาหนะอันมีลักษณะของการเป็นที่อยู่อาศัยโดยไม่มีหมายค้นในเหตุเร่งด่วน ไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา บัญญัติให้อำนาจแก่เจ้าพนักงานตำรวจในการใช้โดรน ไม่ว่าจะติดตั้งอุปกรณ์พิเศษด้วยหรือไม่ก็ตาม ในการตรวจตราที่รโหฐานอันรวมถึงยานพาหนะอันมีลักษณะของการเป็นที่อยู่อาศัย พร้อมทั้งเงื่อนไขบางประการเพื่อคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของประชาชนไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา และบัญญัติให้อำนาจเจ้าพนักงานตำรวจในการใช้โดรนในการค้นในกรณีพิเศษ หรือการใช้โดรนไม่ว่าจะติดตั้งอุปกรณ์พิเศษด้วยหรือไม่ก็ตามในการตรวจตราในกรณีพิเศษ โดยกำหนดข้อจำกัด เงื่อนไข และการตรวจสอบการใช้อำนาจของเจ้าพนักงานตำรวจเพื่อคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของประชาชนไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา