ใต้ร่มกาสาวพัสตร์: อิทธิพลทางสังคมต่อการตัดสินใจดำรงสมณเพศในคณะสงฆ์ไทย

งานศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาเหตุจูงใจในการตัดสินใจบวช 2) ศึกษาเหตุผลในการครองสมณเพศได้อย่างยาวนาน และ 3) ศึกษาอิทธิพลทางสังคมที่ส่งผลต่อการตัดสินใจบวชและครองสมณเพศได้อย่างยาวนาน การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามจากพระสงฆ์กลุ่มตัวอย่างในจังหวัดลำพูน จำนวน 160 รูป สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และอธิบายความความสัมพันธ์หลายตัวแปรโดยใช้การทดสอบการถดถอยเชิงเส้นพหุ (Multiple Regression Analysis) ผลการศึกษาพบว่า พระสงฆ์มีเหตุจูงใจในการตัดสินใจบวชมาจากการบวชเพื่อทดแทนบุญคุณ, การบวชเพื่อโอกาสในการศึกษาพระธรรมวินัย สำหรับเหตุผลในการครองสมณเพศได้อย่างยาวนาน พบว่า การที่พระสงฆ์มีอุดมการณ์ทางสังคม และอุดมการณ์ทางพระพุทธศาสนา เป็นเหตุจูงใจที่ส่งผลต่อการครองสมณเพศได้อย่างยาวนาน และเมื่อพิจารณาถึงอิทธิพลทางสังคมที่ส่งผลต่อการตัดสินใจบวชและครองสมณเพศได้อย่างยาวนาน พบว่า ปัจจัยด้านระดับการศึกษาของพระสงฆ์ (หลังบวช), ต้นทุนทางสังคมของพระสงฆ์ (ก่อนบวช), ต้นทุนทางสัญลักษณ์ของพระสงฆ์ (ก่อนบวช), ต้นทุนทางวัฒนธรรมของพระสงฆ์ (ก่อนบวช), การบวชเพื่อศึกษาพระธรรมวินัย และบวชเพื่อมุ่งพระนิพพาน แสวงหาทางหลุดพ้น เป็นปัจจัยที่มีอิทธิพลส่งผลต่อมูลเหตุจูงใจในการครองสมณเพศได้อย่างยาวนาน งานศึกษาชิ้นนี้ชี้ให้เห็นว่า การบวช ไม่เพียงแต่เป็นพิธีกรรม หากแต่วิถีชีวิตของพระสงฆ์ ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าอิทธิพลทางสังคมและทุนที่พระสงฆ์สะสมมาตั้งแต่ก่อนบวชมีส่วนในการหล่อหลอมอัตลักษณ์และมีอิทธิพลต่อบทบาทเส้นทางของพระสงฆ์ภายใต้ร่มกาสาวพัสตร์ในคณะสงฆ์ไทย