การศึกษาลักษณะทางวากยสัมพันธ์และสัมพันธสารของ 'jibun' ในภาษาญี่ปุ่น

คำสรรพนาม jibun ‘ตนเอง’ ในภาษาญี่ปุ่นเป็นหน่วยคำที่ไม่มีการเปลี่ยนรูป และไม่มีการผันรูปตามบุรุษ พจน์ และลิงค์ของหน่วยนามที่ jibun อ้างถึง ด้วยลักษณะดังกล่าว มักทำให้ผู้เรียนภาษาญี่ปุ่นประสบปัญหาในการทำความเข้าใจถึงหน้าที่ของ jibun ได้อย่างถ่องแท้ งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ในการศึกษา 2 ประการ ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาลักษณะทางวายสัมพันธ์ของ jibun ในภาษาญี่ปุ่น และ 2) เพื่อศึกษาหน้าที่ทางสัมพันธสารของ jibun เนื่องจากงานวิจัยที่ผ่านมาในอดีตไม่ได้นำเอาประเด็นเรื่องการบ่งชี้การก ซึ่งเป็นคุณลักษณะสำคัญของภาษาญี่ปุ่นมาศึกษาและวิเคราะห์คำสรรพนาม jibun ดังนั้น ในการศึกษาครั้งนี้ ผู้วิจัยมุ่งเน้นที่จะศึกษา jibun ที่ปรากฏร่วมกับตัวบ่งชี้การก 4 ประเภท ได้แก่ 1) การกกรรมตรง 2) การกกรรมรอง 3) การกเจ้าของ และ 4) การกประธาน ผู้วิจัยได้เก็บข้อมูล jibun จากนวนิยายภาษาญี่ปุ่น จำนวน 6 เรื่อง ผลการวิจัย พบว่า ลักษณะการปรากฏร่วมของ jibun กับตัวบ่งชี้การกถือว่ามีบทบาทสำคัญในการกำหนดหน้าที่ของ jibun ดังนี้ 1) jibun ที่ปรากฏร่วมกับการกกรรมตรง มีหน้าที่ ดังนี้ (ก) เป็นสรรพนามสะท้อน และ (ข) เป็นหน่วยสรรพนาม 2) jibun ที่ปรากฏร่วมกับการกกรรมรอง ทำหน้าที่เป็นสรรพนามสะท้อน และ 3) jibun ที่ปรากฏร่วมกับการกกรรมเจ้าของ ทำหน้าที่เป็นหน่วยสรรพนาม และเป็น ตัวแทนที่หน่วยสรรพนาม สำหรับหน้าที่เชิงสัมพันธสารของ jibun ในตำแหน่งประธานของประโยคที่ปรากฏในข้อความต่อเนื่อง พบว่า คำสรรพนาม jibun มีหน้าที่ 2 ประการ ดังนี้ 1) jibun ทำหน้าที่เชื่อมโยงความในการอ้างถึงนามวลี โดย jibun ปรากฏในตำแหน่งประธานของอนุพากย์หลักของประโยคในข้อความต่อเนื่องที่เกี่ยวข้องกับนามวลีนั้น และ 2) jibun ทำหน้าที่แสดงการเน้นหัวข้อ ซึ่งสัมพันธ์กับการอ้างถึง โดย jibun ปรากฏในตำแหน่งประธานในคุณานุประโยคของประโยค ในข้อความต่อเนื่องที่เป็นเรื่องราวเดียวกัน จะเห็นได้ว่า การศึกษาเชิงสัมพันธสารช่วยทำให้ การวิเคราะห์คำสรรพนาม jibun มีความสมบูรณ์ ผลการวิจัยนี้จะเป็นประโยชน์ต่อการนำไปใช้เป็นแนวทางในการจัดการเรียนการสอนเกี่ยวกับความหลากหลายหน้าที่ของคำสรรพนาม jibun ในภาษาญี่ปุ่นให้แก่ผู้พูดภาษาญี่ปุ่นที่ไม่ใช่เจ้าของภาษา