Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek van de stadswallen van Aardenburg, gemeente Sluis. Wallen van Aardenburg-Noord, Oost en Zuid

<p>In de Zeeuwse stad Aardenburg leeft een van de laatste populatie boomkikkers in het centrum van de stad. Stichting Het Zeeuwse Landschap heeft het omringende natuurgebied in beheer en wil daar een optimale biotoop voor deze bedreigde diersoort creëren. Tegelijkertijd wordt aangrenzend aan deze gebieden door Provincie Zeeland een akkergebied omgezet in nieuwe natuur, waar ook een geschikte biotoop voor de boomkikker zal worden gerealiseerd. Eén van de essentiële voorwaarden daarbij is de aanwezigheid van waterdragende kikkerpoelen. Hiervoor moeten putten gegraven worden tot beneden het grondwaterniveau.<br>Aardenburg is een vestingstad, die gekenmerkt wordt door stadswallen van verschillende ouderdom. De oudste omwalling is middeleeuws. Deze is aan het eind van de 16e eeuw door de Spaanse veroveraars op strategische plaatsen versterkt. In 1604 kwam de stad in Staatse handen. De oude wallen werden geslecht en er werd een nieuwe stadswal rondom een sterk verkleinde stad aangelegd.<br>Uit het bureauonderzoek is gebleken dat de oude grachten, die rond de middeleeuwse en zeventiende eeuwse stad gelegen hebben, waarschijnlijk nog aanwezig zijn en in aanmerking kunnen komen voor reconstructie.<br>Tijdens het veldonderzoek zijn de veronderstelde grachten grotendeels aangetroffen.<br>De middeleeuwse grachten hebben een kenmerkend steil profiel en zijn zeer diep: tot ca. 2,5 m beneden maaiveld. De vulling wordt gekenmerkt door veenlagen, afgewisseld met dunne zand- en kleilaagjes, als gevolg van een geleidelijke verlanding.<br>De versterkingen die door Spaanse bezetters zijn aangelegd, zijn ook nog goed zichtbaar. Deze versterkingen zijn een tiental jaren later door de nieuwe bezetters geslecht. De grachtvulling van de ‘Spaanse’ omwalling is dan ook minder goed herkenbaar dan die van de middeleeuwse en de latere ‘Staatse’ grachten: de vulling is zandig met slechts plaatselijk spikkels puin en houtskool en weinig humeus.<br>De 17e eeuwse ‘Staatse’ grachten zijn minder diep en steil. Onderin is de vulling vaak venig, maar de opvulling bestaat in de meeste gevallen uit wadkleien, die de grachten zowel binnen als buiten de veste hebben opgevuld, als gevolg van het vollopen van de grachten door de strategische inundaties.<br>Door de oude grachten opnieuw te uit te graven, kan binnen het oude grachtprofiel de gewenste verdieping voor een kikkerpoel gerealiseerd worden. Het uitgraven dient echter plaats te vinden onder archeologische begeleiding, conform de kwaliteitseisen zoals verwoord in de KNA 3.1.</p>