Transect-rapport 2194: Archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek, verkennende fase. Leerdam, Maria van Oranjestraat (ong.). Gemeente Vijfheerenlanden.

<p>In mei 2019 is een archeologisch vooronderzoek uitgevoerd in een plangebied aan de Maria van Oranjestraat (ong.) in Leerdam (gemeente Vijfheerenlanden). De aanleiding voor het onderzoek vormt de aanvraag van een omgevingsvergunning ten behoeve van de realisatie van twee rijen woonhuizen in het plangebied. <br>Volgens het vigerende bestemmingsplan ‘Leerdam Oost’ (2012) geldt voor het plangebied een dubbelbestemming Waarde – Archeologie. Een archeologisch onderzoek is verplicht bij bodemingrepen met een oppervlakte groter dan 250 m2 en dieper dan 30 cm -Mv. Vanwege de omvang (1000 m2), diepte (circa 1 m -Mv) en aard (plaatsen heipalen) van het plan dient een archeologisch onderzoek plaats te vinden.</p><p>Het archeologisch vooronderzoek bestaat uit een gecombineerd onderzoek, te weten een archeologisch Bureauonderzoek (BO) en een Inventariserend Veldonderzoek (IVO), verkennende fase.<br>Het doel van het archeologisch bureauonderzoek is het specificeren van de archeologische verwachting, dat wil zeggen het aan de hand van beschikbare en nieuwe informatie over de archeologie, cultuurhistorie, geomorfologie, bodemkunde en grondgebruik, bepalen van de kans dat binnen het plangebied archeologische resten kunnen voorkomen. Hiervoor is onder andere het centraal Archeologisch Informatiesysteem (Archis) van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) geraadpleegd, waarin de Archeologische MonumentenKaart (AMK) is opgenomen. Aanvullende (cultuur)historische informatie is verkregen uit divers voorhanden historisch kaartmateriaal. Om inzicht te krijgen in de opbouw en ontwikkeling van het landschap zijn onder andere de bodemkaart en beschikbaar geologisch-geomorfologisch kaartmateriaal geraadpleegd.</p><p>Het doel van het inventariserend veldonderzoek is het toetsen en waar mogelijk bijstellen van de gespecificeerde archeologische verwachting, door het verzamelen van informatie over de feitelijke bodemopbouw, bodemreliëf en bodemintactheid in het plangebied. Hiermee ontstaat inzicht in de landschapsvormende processen en landschappelijke eenheden uit het verleden. Op basis hiervan kan een oordeel worden gegeven over waar, wanneer en in hoeverre het gebied in het verleden geschikt was voor de mens. Het inventariserend veldonderzoek is uitgevoerd in de vorm van een booronderzoek (IVO-O).</p><p>Conclusie<br>Op basis van het vooronderzoek bestond een hoge verwachting op het aantreffen van archeologische waarden uit de Romeinse tijd - Late Middeleeuwen. Deze verwachting is gebaseerd op het vermoedelijke voorkomen van oeverwalafzettingen van de Linge, aan te treffen vanaf maaiveld. Tijdens het veldonderzoek is vastgesteld dat sprake is van een zeer dun pakket oeverachtige afzettingen, maar hoofdzakelijk komafzettingen op het veenpakket. Het veenpakket ligt naar alle waarschijnlijkheid op een oudere stroomgordel, mogelijk van de Gorkum-Arkel. In geen van de aanwezige pakketten is sprake van een intact archeologisch relevant niveau. Hiermee kan de hoge verwachting voor de periode Romeinse – Late Middeleeuwen naar beneden worden bijgesteld.</p>