การเปลี่ยนแปลงพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการการเลือกตั้งที่ส่งผลกระทบต่อสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง ตั้งแต่ พ.ศ. 2540-2560

การเลือกตั้งเป็นกติกาการแข่งขันในระบอบประชาธิปไตยโดยผู้แทน (Representative Democracy) เพื่อคัดเลือกผู้ใช้อำนาจในการปกครองประเทศ เมื่อมีการปฏิรูปการเมือง รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 บัญญัติให้มีคณะกรรมการการเลือกตั้ง ต่อมา มีการเปลี่ยนแปลงรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 และรัฐธรรมนูญ แห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ตามลำดับ การเปลี่ยนแปลงรัฐธรรมนูญ ส่งผลให้เกิด การเปลี่ยนแปลงต่อพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการการเลือกตั้ง ซึ่งเป็น การเปลี่ยนแปลงที่ส่งผลกระทบต่อโครงสร้าง รูปแบบ บทบาท อำนาจและหน้าที่ รวมถึงความสัมพันธ์ของสถาบันทางการเมือง จึงปฏิเสธไม่ได้ว่าต้องส่งผลกระทบต่อคณะกรรมการการเลือกตั้ง ในฐานะองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ และสำนักงานคณะกรรมการการเลือกในฐานะหน่วยงานธุรการของคณะกรรมการการเลือกตั้งด้วยเช่นกัน ทั้ง 7 ภารกิจตามโครงสร้างการแบ่งส่วนงานของสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง อย่างภารกิจงานบริหาร ภารกิจงานสืบสวนสอบสวนและวินิจฉัย ภารกิจบริหารงานเลือกตั้ง ภารกิจงานพรรคการเมือง ภารกิจงานการมีส่วนร่วม สถาบันพัฒนาการเมืองและการเลือกตั้ง และส่วนงานอื่น ๆ จึงทำให้ผู้ศึกษาสนใจที่จะศึกษาว่าพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการการเลือกตั้งมีการเปลี่ยนแปลงไปอย่างไร และส่งผลกระทบอย่างไรต่อสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง ตั้งแต่ พ.ศ. 2540 – 2560 โดยในการศึกษาใช้เครื่องมือแบบสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) มีผู้ให้ข้อมูลเป็นพนักงานหรือลูกจ้างที่มีอายุงานไม่ต่ำกว่า 10 ปี แบ่งเป็นเป็นกลุ่มตัวอย่างระดับผู้บริหาร และกลุ่มตัวอย่างระดับพนักงานปฏิบัติการ จากการศึกษาพบว่าการเปลี่ยนแปลงพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการการเลือกตั้งส่งผลกระทบต่อสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง 3 ด้าน คือ (1) การเปลี่ยนแปลงอำนาจหน้าที่ตามกฎหมาย สัมพันธ์กับการเพิ่มขึ้นของอำนาจ หน้าที่ในส่วน ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจงานสืบสวนสอบสวนและวินิจฉัยของสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งและคณะกรรมการการเลือกตั้ง อำนาจของคณะกรรมการการเลือกตั้งในการแต่งตั้งบุคคลเพื่อดำเนินการตามที่ได้รับมอบหมาย และการเปลี่ยนแปลงรัฐธรรมนูญส่งผลต่อพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการการเลือกตั้ง (2) การเปลี่ยนแปลงที่ส่งผลกระทบต่อโครงสร้างของสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง คือ การจัดโครงสร้างสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งเพื่อส่งเสริมและสนับสนุนให้คณะกรรมการการเลือกตั้งปฏิบัติหน้าที่เชิงรุก การจัดโครงสร้างสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งที่ให้ความสำคัญกับภารกิจสืบสวนสอบสวนและวินิจฉัย (3) การเปลี่ยนแปลงที่ส่งผลกระทบต่อการดำเนินงานของสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง พบว่าในการบริหารการเลือกตั้ง สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งดำเนินงานผ่านเครือข่ายระหว่างหน่วยงานของรัฐ และยังพบว่าการเปลี่ยนแปลงตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการการเลือกตั้งที่ส่งผลกระทบต่อการดำเนินงานของสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง คือ การเปลี่ยนแปลงเกี่ยวกับองค์ประชุมและการลงมติคณะกรรมการการเลือกตั้ง