Gemeente Mook en Middelaar. KRW Maas, plangebied oever Middelaar. Inventariserend veldonderzoek (verkennende fase)

<p>BAAC heeft een inventariserend veldonderzoek, verkennende fase, uitgevoerd voor het plangebied oever Middelaar. Het onderzoek is uitgevoerd binnen het project Kaderrichtlijn Water Maas (KRW Maas). Ter plekke van plangebied oever Middelaar is men voornemens een natuurvriendelijke oever te realiseren. De natuurvriendelijke oevers worden gerealiseerd door het verwijderen van een stortstenen beschermingslaag, waarna erosie zal optreden. De maximale erosiediepte betreft ca. 3 m beneden het huidige maaiveld (-mv). Eventueel aanwezige archeologische waarden binnen het plangebied worden bedreigd door de voorspelde erosie.</p><p>Uit het bureauonderzoek kwam een brede middelhoge tot zeer hoge archeologische verwachting naar voren voor wat betreft het aantreffen van archeologische resten vanaf de steentijd tot en met de nieuwe tijd (complextypen: brug, jacht-/verzamelaarskampement, steenoven, losse water gerelateerde vondsten). Langs de hele oever ligt een verwachting op het aantreffen van resten gerelateerd aan economische en rituele activiteiten uit alle archeologische perioden De aanwezigheid van een nederzetting, versterking en brug te Cuijk gedurende de Romeinse tijd heeft tot gevolg dat er een hoge verwachting bestaat voor deze periode. Binnen het plangebied zijn deze sporen veelal afgedekt door laatholocene oeverafzettingen.</p><p>Uit het verkennend booronderzoek is gebleken dat het plangebied voor een groot deel op een laag gelegen overstromingsvlakte van de Maas ligt, welke is opgebouwd uit Maasgeulafzettingen. Uitzondering zijn het noordelijke en centraal noordelijke deel van het plangebied die overwegend op een middelhoog gelegen overstromingsvlakte van de Maas zijn gelegen. De middelhoog gelegen overstromingsvlakte bestaat uit overstromings- op oeverafzettingen. De bodemopbouw op de hoog gelegen overstromingsvlakte is niet door middel van verkennende boringen onderzocht. Naar verwachting is deze zone opgebouwd uit overstromings- op oever- op geul- of beddingafzettingen.</p><p>Ter hoogte van de boringen 36 t/m 38 bevindt zich een opvallend ovaalvormige rug met maaiveldhoogtes tot meer dan 12 m +NAP. Het lijkt hier op basis van de ronde vorm van de rug en de bodemopbouw om een terp te gaan. Op de hoogtekaart is zichtbaar dat er een hoog gelegen lijnelement (weg?) van deze terp in de richting van de (voorloper van de) Cuijksesteeg liep. Op oud kaartmateriaal is op deze hoogte een gebouw zichtbaar dat in de eerste helft van de 19e eeuw lijkt te zijn afgebroken. Het is vooralsnog onduidelijk wat de functie van dit gebouw is.</p><p>In het uiterst zuidoostelijke deel van het plangebied is eveneens een hoger gelegen, rechthoekig ogende rug zichtbaar die uitsteekt in de lagere overstromingsvlakte. In de omgeving hiervan werd veel baksteenpuin aangetroffen. De eerste kadastrale kaart uit omstreeks 1830 wijst uit dat hier mogelijk een omgrachting met verdedigingsstructuur in de ondergrond ligt behorende tot Huis Middelaar.</p><p>De meeste verstoringen van de oorspronkelijke bodem kunnen gerelateerd worden aan de aanwezigheid van een recente Maasgeul. De verstoringsdiepte varieert sterk van circa 25 tot 130 cm. Verder komen plaatselijk antropogeen geïnitieerde verstoringen voor. Deze diepere verstoringen van de bodem kunnen mogelijk worden gerelateerd aan activiteiten die tijdens de WOII hebben plaatsgevonden. Enkele verstoringen kunnen worden gerelateerd aan de bebouwing op een terp met bebouwing van voor 1800. De terp ligt circa 200 m ten noorden van het huidige veer. Tevens komt ten zuiden van de Veerstraat een egalisatie- en ophogingslaag voor, die behoort bij een steenoventerrein dat dateert uit de nieuwe tijd C. BAAC adviseert om bij bodemverstoringen die dieper reiken dan 30 cm –mv archeologisch vervolgonderzoek uit te laten voeren gebieden in de gebieden met een middelhoge tot hoge archeologische verwachting. Voor de gebieden met een hoge archeologische verwachting wordt geadviseerd een proefsleuvenonderzoek uit te laten voeren. Voor de gebieden met een middelhoge archeologische verwachting wordt geadviseerd een karterend booronderzoek plus uit te laten voeren. Voor de gebieden met een lage verwachting wordt een vervolgonderzoek niet noodzakelijk geacht.</p><p>BAAC adviseert om het gehele Huis Middelaar met fortificaties en omgeving zo veel mogelijk te behouden. Hier wordt geadviseerd de aanwezige stortstenen niet te verwijderen. Voor OCE- werkzaamheden ter hoogte de Cuijkse Steeg waar een hoge verwachting geldt op WOII gerelateerde resten wordt archeologische begeleiding geadviseerd.</p><p>De archeologisch adviseur van de gemeente Mook en Middelaar heeft in z’n geheel ingestemd met het door BAAC opgestelde advies. Wel is geadviseerd een ander boorgrid (bijv. 8x10 verspringend grid) te hanteren dat geschikt is om middelgrote steentijdvindplaatsen met een lage vondstdichtheid op te kunnen sporen.</p>