การวิเคราะห์โครงการเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุโดยใช้แบบจำลอง CIPP: กรณีศึกษา องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งขวาง

การศึกษาเรื่อง การวิเคราะห์โครงการเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุโดยใช้แบบจำลอง CIPPกรณีศึกษา: องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งขวาง ผู้วิจัยมีจุดมุ่งหมายในการจัดทำเพื่อ 1) ศึกษาข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับโครงการ เช่น พระราชบัญญัติผู้สูงอายุ พ.ศ. 2546 แผนพัฒนาผู้สูงอายุแห่งชาติ ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2545 – 2564 (ปรับปรุงแก้ไขปี พ.ศ. 2552) และเอกสารที่เกี่ยวข้องกับพระราชบัญญัติต่าง ๆ ที่ว่าด้วยการให้เบี้ยยังชีพผู้สูงอายุตั้งแต่ระดับนโยบายถึงระดับปฏิบัติการ เพื่อให้เห็นช่องว่างที่อาจเกิดขึ้นในนโยบายดังกล่าว 2) วิเคราะห์ปัญหาและอุปสรรคในการดำเนินโครงการเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุในเขตพื้นที่ตำบลทุ่งขวาง อำเภอกำแพงแสน จังหวัดนครปฐม โดยใช้รูปแบบการวิเคราะห์ด้วยแบบจำลอง CIPP Model และ3) เพื่อเสนอข้อเสนอแนะเชิงนโยบายในการปรับปรุงและพัฒนาโครงการเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ โดยการศึกษาในครั้งนี้ ผู้วิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยเก็บรวบรวมข้อมูลการทำงานและการดำเนินงานของกรมบัญชีกลาง องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่ที่ศึกษา และเอกสารอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ที่เกี่ยวข้องกับโครงการเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ ได้แก่ ประธานผู้สูงอายุ ประธานชมรมนักพัฒนาชุมชนแห่งประเทศไทย และเจ้าหน้าที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ดำเนินการโครงการเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ โดยใช้กรอบแนวคิดในการวิเคราะห์เป็น 4 ส่วน ได้แก่ บริบท (Context) ปัจจัยนำเข้า (Input) กระบวนการ (Process) และผลผลิต (Product) โดยในการพิจารณาบริบททางสังคม ผู้วิจัยได้นำ PESTLE Analysis มาเป็นเครื่องมือวิเคราะห์มิติต่าง ๆ ที่ส่งผลต่อการกำหนดโครงการเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ ในขณะที่ปัจจัยนำเข้ากระบวนการ และผลผลิตของโครงการ ผู้วิจัยได้ศึกษาจากข้อมูลเอกสารและการสัมภาษณ์ผู้ที่เกี่ยวข้องกับเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ จากการศึกษา ผู้วิจัยพบว่า ในแต่ละองค์ประกอบ ได้แก่ บริบททางสังคม ปัจจัยนำเข้า กระบวนการ และผลผลิตของโครงการเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุในตำบลทุ่งขวางมีผลต่อการเสริมสร้างให้ผู้สูงอายุในตำบลทุ่งขวางมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น มีความมั่นคงในชีวิต เพราะโครงการนี้มีส่วนช่วยแบ่งเบาภาระค่าใช้จ่ายของผู้สูงอายุ อีกทั้งยังช่วยให้ผู้สูงอายุสามารถพึ่งพาตัวเองได้ จากการนำเงินดังกล่าวไปลงทุนทำธุรกิจขนาดย่อมและการเกษตรกรรม อย่างไรก็ตาม จากการวิจัยพบว่า จำนวนเงินที่ได้รับมีจำนวนน้อยเกินไป และไม่สัมพันธ์กับค่าครองชีพในปัจจุบัน จึงควรพิจารณาปรับเพิ่มเบี้ยยังชีพของผู้สูงอายุ เพื่อสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีให้แก่ประชากรกลุ่มนี้ต่อไป