Archeologisch bureau- en booronderzoek woonwagenlocaties Gierzwaluw en Valtherlaan te Emmen, gemeente Emmen (DR)

<p>Aanleiding tot het hier beschreven bureauonderzoek en archeologisch inventariserend veldonderzoek zijn de plannen van de gemeente Emmen om op diverse plaatsen woonwagens te vervangen door woonwagenwoningen. Daarnaast wordt op een aantal woonwagenlocaties het aantal standplaatsen uitgebreid en vindt eigendomsoverdracht plaats. Omdat deze plannen met bodemverstorende ingrepen gepaard gaan, is een archeologisch vooronderzoek noodzakelijk. Dit onderzoek wordt uitgevoerd conform de Wet op de archeologische monumentenzorg. Conform de beleidskaart van de gemeente Emmen geldt een onderzoeksplicht voor de locaties Gierzwaluw en Valtherlaan. Voor de locatie Lijsterveld en Vleerackers vallen de geplande werkzaamheden binnen de vrijstellingsgrenzen en hoeft geen archeologisch onderzoek te worden uitgevoerd. Gemeente Emmen heeft MUG Ingenieursbureau, afdeling Archeologie, opdracht gegeven het bureauonderzoek en archeologisch inventariserend onderzoek uit te voeren. </p><p>Voor beide deellocaties werd op basis van het bureauonderzoek en de beleidskaart van de gemeente Emmen uitgegaan van een middelhoge tot hoge archeologische verwachting. De hoge verwachting was onder meer gebaseerd op de ligging op de flank van de Hondsrug en het voorkomen van podzolgronden. Historische bebouwing is binnen de deelgebieden niet bekend. Ook was geen sprake van eerder aangetroffen archeologische waarden of eerder uitgevoerde archeologische onderzoeken binnen de deelgebieden. In de omgeving zijn wel archeologische waarden bekend. </p><p>Voor deellocatie de Gierzwaluw was op basis van de bodemkaart bekend dat in het gebied veen aanwezig is geweest, dat later is ontgonnen. Veengroei trad op vanaf het laat neolithicum. Waarschijnlijk was daarom in het onderzoeksgebied vanaf het laat neolithicum tot de late middeleeuwen, wanneer het gebied ontgonnen wordt, geen bewoning mogelijk. Wel kunnen losse vondsten uit deze periode verwacht worden, zoals de in de omgeving aangetroffen bijlen uit het neolithicum tot de ijzertijd. </p><p>In de directe omgeving van deellocatie Valtherlaan zijn vondsten bekend uit het mesolithicum tot de bronstijd, met de nadruk op vondsten van de neolithische Trechterbekercultuur.</p><p>Uit de periode paleolithicum en mesolithicum kunnen tijdelijke kampementen (jachtkampjes) worden verwacht. Vanaf het neolithicum kunnen sporen van permanente bewoning of agrarisch gebruik worden aangetroffen. Voor locatie de Gierzwaluw wordt wegens de veengroei geen bewoning uit het laat neolithicum tot de middeleeuwen verwacht.</p><p>Uit het booronderzoek komt naar voren dat op beide locaties sprake is van een pakket opgebrachte en/of verstoorde grond, gevolgd door de dekzand C-horizont. Slechts in één boring op locatie de Gierzwaluw en één boring op locatie Valtherlaan was sprake van een podzolbodem met een B- en BC-horizont. De boringen zijn bemonsterd. Gezien het boorgrid van minimaal zes boringen per ha zijn de podzolbodems met het huidige onderzoek ook gekarteerd, het betreft een zeer beperkt gebied. Er zijn geen archeologische indicatoren aangetroffen in de boringen, tijdens de oppervlaktekartering of in de gezeefde grondmonsters. </p><p>De archeologische verwachting voor beide deellocaties is op grond van de uitgevoerde onderzoeken laag. Er worden geen archeologische resten verwacht. Wij bevelen aan geen vervolgonderzoek uit te voeren en de locaties vrij te geven.</p><p>Bovenstaande betreft een aanbeveling. De resultaten en aanbeveling dienen te worden getoetst en onderschreven door de bevoegde overheid, gemeente Emmen, in de vorm van een selectiebesluit.</p><p>Tenslotte dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 53 Monumentenwet 1988) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: “Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister”. Deze aangifte dient te gebeuren de provincie Drenthe, de heer dr. W. van der Sanden (tel. [phone] of (06) 22 66 26 01, [e-mail]) en bij de contactpersoon archeologie van de gemeente.</p>