การเปรียบเทียบเวลาในการเกิดเพลิงไหม้และเวลาในการอพยพหนีไฟเพื่อประเมินความปลอดภัยของอาคารโรงพยาบาลระหว่างการเกิดเพลิงไหม้โดยใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์

เหตุเพลิงไหม้ในอาคารโรงพยาบาลมักก่อให้เกิดความสูญเสียร้ายแรงกว่าอาคารทั่วไป เนื่องจากมีผู้ป่วยที่มีข้อจำกัดด้านการเคลื่อนไหวและภาวะพึ่งพิงสูง ต้องอาศัยการช่วยเหลือจากเจ้าหน้าที่ในการอพยพหนีไฟ การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบเวลาในการเกิดเพลิงไหม้ (Available Safe Egress Time: ASET) และเวลาในการอพยพหนีไฟ (Required Safe Egress Time: RSET) และเปรียบเทียบเวลาในการอพยพหนีไฟกับเวลาที่กฎหมายกำหนด โดยใช้โปรแกรม Pyrosim จำลองการเกิดเพลิงไหม้และโปรแกรม Pathfinder ในการจำลองการอพยพหนีไฟ วิธีการศึกษาจำลองสถานการณ์เพลิงไหม้ตามผลการประเมินความเสี่ยง ทั้งหมด 4 สถานการณ์ เปรียบเทียบช่วงเวลากลางวันและกลางคืน ภายใต้เงื่อนไขเวลาเริ่มอพยพแบบสมจริง (กำหนด Delay time) และกรณีไม่กำหนดเวลาล่าช้าก่อนอพยพ (Delay time = 0 วินาที) ผลการจำลองพบว่า ASET มีค่าประมาณ 1.9–2.7 นาที ขณะที่ RSET มีค่าประมาณ 5.9–10.4 นาที ในเวลากลางวัน และ 9.5–13.9 นาที ในเวลากลางคืน สะท้อนผลกระทบของการอพยพแบบมีผู้ช่วยเหลือ การเคลื่อนย้ายผู้ป่วยด้วยเตียงและรถเข็นรวมถึงปัญหาคอขวดบริเวณประตูทางออก ขณะเดียวกันการไม่กำหนด Delay time ทำให้ค่า RSET ลดลงร้อยละ 8–35 แสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่าช่วงเวลาก่อนเริ่มอพยพ (Pre-movement time) เป็นองค์ประกอบที่มีอิทธิพลอย่างมากต่อเวลาอพยพโดยรวม นอกจากนี้ ค่า RSET ส่วนใหญ่เกิน 5 นาที ตามเกณฑ์ที่กฎหมายไทยกำหนดและในทุกสถานการณ์ RSET มากกว่า ASET โดยเฉพาะในเวลากลางคืน สรุปได้ว่าเวลาอพยพหนีไฟในบริบทโรงพยาบาลที่มีผู้ป่วยภาวะพึ่งพิงสูงถูกกำหนดโดยสามปัจจัยหลัก ได้แก่ Pre-movement time อัตรากำลังเจ้าหน้าที่ (โดยเฉพาะเวรกลางคืน) และความแออัดบริเวณประตูทางออก ข้อมูลความสัมพันธ์ระหว่าง ASET–RSET สามารถนำไปใช้ในการทบทวนยุทธศาสตร์ด้านความปลอดภัย เช่น การปรับอัตรากำลังคน การลด Pre-movement time ผ่านระบบเตือนภัยและการฝึกซ้อมรวมถึงปรับปรุงแผนการอพยพหนีไฟให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นได้เพื่อยกระดับความปลอดภัยของผู้ป่วยและบุคลากรอย่างแท้จริง